Συνεχίζουμε το αφιέρωμά μας στους ελεύθερους χώρους με την Βρετανία. Μια ιστορία αρκετά διαφορετική από αυτή της Ιταλίας, αλλά και πιθανώς όλης της υπόλοιπης Ευρώπης. Αν και η ιστορία των ελεύθερων χώρων εκτείνεται από το μακρινό 1381 περνάει απο τη Βιομηχανική επανάσταση και καταλήγει στο σήμερα, το κίνημα αυτό δεν είναι ένα καθαρά πολιτικό κίνημα με τη μορφή που το ξέρουμε στην πλειοψηφία των χωρών της Ευρώπης.

Το κείμενο μας το παραχώρησε ο Αντώνης από την ομάδα του occupiedlondon.org.

Προηγούμενα μέρη αφιερώματος: Ιταλία 1, Ιταλία 2

Πολιτικές καταλήψεις και κινήματα επαναοικιοποίησης στέγης: Η περίπτωση της Βρετανίας

Η Βρετανία είναι μια χώρα στην οποία το Σύνταγμα είναι άγραφο – δεν υπάρχει, δηλαδή, με τη μορφή που το συναντάμε σε πολλές χώρες της Δυτικής Ευρώπης. Αντίθετα, οι ισχύοντες νόμοι βασίζονται τόσο στο κοινό δίκαιο όσο και την πρακτική. Αυτό με τη σειρά του συνεπάγεται πως πολλοί από τους νόμους έχουν τις ρίζες τους σε πρακτικές προηγούμενων αιώνων. Κάπως έτσι, η χώρα έχει βρεθεί να έχει – τουλάχιστον προς το παρόν – μια από τις πιο ‘φιλικές’ νομοθεσίες σχετικά με τις καταλήψεις: Ο ισχύων νόμος (μέχρι την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, δηλαδή στα τέλη του 2011, αφού επίκεινται σημαντικές αλλαγές, όπως θα δούμε παρακάτω) θεωρεί την κατάληψη ενός εγκαταλελειμμένου κτιρίου (όπου εγκαταλελειμμένο, το να είναι σε απραγία για πάνω από τρεις μήνες) χωρίς την παραβίαση εξωτερικής πόρτας ή παραθύρου (κοινώς, το κτίριο να είναι ξεκλείδωτο) ώς μια αστική διαφορά (civil matter) μεταξύ ιδιοκτήτη και καταληψιών, η οποία μπορεί να λυθεί μόνο στα δικαστήρια. Μέχρι εκείνη τη στιγμή, η αστυνομία δεν έχει καμία δικαιοδοσία να παρέμβει.

Για την ιστορία, ο νόμος αυτός φαίνεται να έχει τις ρίζες του σε ένα εθιμοτυπικό νόμο που προηγείται της βιομηχανικής επανάστασης (αν και δεν είναι πλήρως εξακριβωμένο το κατά πόσο ίσχυε ήδη από τότε), σύμφωνα με τον οποίο, οποίος-α κατάφερνε να χτίσει ένα σπίτι μεταξύ της ανατολής και της δύσης του ηλίου είχε το δικαίωμα να είναι σε αυτό και δεν ήταν δυνατή η έξωσή του (βλ. και Colin Ward 2002).

Σε κάθε περίπτωση, η ιστορία κινημάτων κατάληψης γης και στέγης εκτείνεται εντυπωσιακά πίσω στο χρόνο: από την εξέγερση των αγροτών του 1381, στο περίφημο κίνημα των σκαπανέων (Diggers) του 17ου αιώνα. Το κίνημα αυτό προώθησε την έμπρακτη επαναοικοιοποίηση της γης και την καλλιέργειά της (εξ’ ου και το όνομα του) προς κοινό όφελος. Στις πόλεις της Βρετανίας τώρα, η κατάληψη στέγης παίρνει μαζικότατη μορφή μετά το πέρας των δύο παγκοσμίων πολέμων, και ειδικά μετά το πέρας του Δεύτερου (1945). Τότεχιλιάδες στρατιωτών επέστρέφαν στις πόλεις της χώρας και βρίσκαν μία χώρα βομβαρδισμένη (μεταξύ άλλων και τα δικά τους σπίτια πολλοί από αυτούς) καθώς κι ένα κράτος πρόνοιας ανίκανο να ικανοποιήσει το στοιχειώδες δικαίωμα της στέγης, κι έτσι η κατάληψη μισοβομβαρδισμένων ή εγκατελελημένων για αλλους λόγους κτιρίων έγινε συνήθης πρακτική.

…και ερχόμαστε είκοσι περίπου χρόνια μετά, στο 1968, που αποτελεί την επόμενη χρονιά-σταθμό για τις καταλήψεις στη χώρα. Ο αέρας του Γαλλικού Μάη φυσάει και λίγο προς Βορρά μεριά κι έτσι, κάποιες οργανωμένες προσπάθειες αρχίζουν να κάνουν την εμφάνισή τους, απαιτώντας (και εξασφαλίζοντας) ‘να μπούμε στα άδεια σπίτια’. Δεν είναι τυχαίο πως εκείνη την περίοδο ξεκινά μια -αποτυχημένη- προσπάθεια ποινικοποίησης των καταλήψεων, αλλά και ότι συγκροτούνται ομάδες όπως η ‘Συμβουλευτική Υπηρεσία Καταληψιών’ (Advisory Service for Squatters, δες αναφορές) η οποία εξακολουθεί να υπάρχει ως σήμερα.

Εδώ, κάτι-σαν-μια παρένθεση: ο μη ποινικός χαρακτήρας της κατάληψης ώς ενέργειας ισχύει τόσο στην Αγγλία όσο και στην Ουαλία, αλλά όχι στη Σκωτία. Εκεί, οι καταλήψεις ποινικοποιήθηκαν με νόμο του 1865 (!) αμέσως μετά τις επονομαζόμενες ‘εκκαθαρίσεις των Highlands’ (Highland Clearances), μια γιγαντιαία επιχείρηση βίαιης μεταφοράς πλυθησμών από τα Highlands προς τα νότια, ή κι εκτός του νησιού ακόμα, προκειμένου να χρησιμοποιηθεί η εκεί γη για καλλιέργεια και άλλους αγροτικούς σκοπούς. Η ποινικοποίηση των καταλήψεων στη Σκωτία ίσως να εξηγεί, εν μέρει, την συγκριτικά μεγάλη παρουσία Σκωτσέζων άστεγων αλλά και καταληψιών, στο Λονδίνο και τις άλλες μεγάλες πόλεις της χώρας μέχρι και σήμερα.

Κλείνει η παρένθεση και ερχόμαστε στο σήμερα! Η κατάληψη ως αμιγώς πολιτικό εγχείρημα είναι σχετικά ένα περιορισμένο φαινόμενο στη χώρα, σε αναλογία μάλλον με το σχετικά μικρό μέγεθος του κοινωνικού ανταγωνιστικού κινήματος (αναρχικοί-αντιεξουσιαστές-εξωκοινοβουλευτική αριστερά). Παρ’ όλα αυτά, ιδίως στα χρόνια που προηγήθηκαν της συνόδου του G8 στη Σκωτία, υπήρξε μια αρκετά συντονισμένη κίνηση δημιουργίας καταλήψεων ως κοινωνικά κέντρα, ως χώρων αντιπληροφόρησης και δράσης ενάντια στη σύνοδο (δες και Alessio L. 2007). Σήμερα, οι καταλήψεις με διάρκεια πέρα από λίγους μήνες/χρόνια είναι λίγες, αν και οι εξαιρέσεις είναι λαμπρές: μεταξύ τους, η κατάληψη 56a στο νότιο Λονδίνο, που έκλεισε πρόσφατα 20 χρόνια ζωής (http://www.56a.org.uk/). Οι καταλήψεις που υπάρχουν ανά πάσα στιγμή είναι πολύ δύσκολο να ‘χαρτογραφηθούν’ λόγω του σύντομου χαρακτήρα τους – μια προσπάθεια πάντως έχει γίνει εδώ https://londonscn.wordpress.com/2011/03/02/

Όμως, η συντριπτική πλειοψηφία των καταλήψεων στη Βρετανία δεν είναι, ούτε ήταν ποτέ αμιγώς ‘πολιτικές’, με την έννοια του ότι δεν εξέφεραν πολιτικό λόγο – αντίθετα, ήταν κυρίως καταλήψεις στέγης, αν και φυσικά σαν ενέργεια από μόνη της είναι κι αυτή εξόχως πολιτική. Πρόσφατα, η βρετανική κυβέρνηση (συνασπισμός συντηρητικών-φιλελεύθερων) εκτίμησε πως υπάρχουν πάνω από 20,000 καταληψίες στη χώρα. Ο πραγματικός αριθμός ίσως να είναι και μεγαλύτερος, σίγουρα τείνει να αυξηθεί γεωμετρικά, με τις βαθιές περικοπές στο βρετανικό κράτος πρόνοιας. Στα πλαίσια αυτά, αλλά και στο ευρύτερο πέπλο εκφασισμού που απλώνεται γρήγορα πάνω από το Νησί, ο νόμος περί καταλήψεων βρίσκεται υπό αναθεώρηση. Η επερχόμενη αλλαγή αυτού έρχεται να προστεθεί στη δραματική μείωση του αριθμού των μεταναστών που γίνονται δεκτοί στη χώρα, στις σαρωτικές περικοπές του όποιου κράτους πρόνοιας (χαρακτηριστικό παράδειγμα, το κλείσιμο του 80% των επονομαζόμενων youth clubs, χώρων ψυχαγωγίας και εκπαίδευσης νέων – καθόλου τυχαία, λίγους μόλις μήνες πριν την εξέγερση του περασμένου καλοκαιριού). Υπολογίστε σε αυτά την αύξηση των προπτυχιακών διδάκτρων κατά 300% περίπου (από περίπου 3,000 λίρες ανά έτος σε 9,000, στα περισσότερα πανεπιστήμια) και οι τροπολογίες στο νόμο περί καταλήψεων καμία έκπληξη δε θα έπρεπε να προκαλούν – παρά μόνο έρχονται να συμπληρώσουν τη ζοφερή εικόνα του παζλ. Σύμφωνα με το νέο νόμο λοιπόν, ποινικοποιείται η κατάληψη κτιρίων που δεν έχουν χαρακτηριστεί ως εμπορικοί (commercial) χώροι. Το τι θα γίνει με τους τελευταίους είναι ακόμα προς διευθέτηση, την ώρα που ο νόμος έχει ήδη εγκριθεί από το ‘κάτω Σώμα’ του βρετανικού κοινοβουλίου (house of Commons, βουλή των κοινοτήτων) και απομένει η, τυπική περισσότερο, έγκρισή του από το ‘πάνω Σώμα’ (house of Lords, βουλή των λόρδων). Σε αντιστοιχία με τα ελληνικά δεδομένα, είναι περίπου σαν να έχει ψηφιστεί ένας νόμος από τη βουλή και να επίκειται η υπογραφή του από τον πρόεδρο της δημοκρατίας.

Το τι μορφή θα έχει τελικά ο νέος νόμος, αλλά και η ισχύς του στην πράξη, μας είναι ακόμα άγνωστα. Οι καταλήψεις στέγης (τουλάχιστον) θα είναι αδύνατο να μειωθούν – αντίθετα, οι περικοπές του κράτους πρόνοιας εγγυώνται, τρόπο τινά, πως ο αριθμός τους θα αυξηθεί – κι ο νέος νόμος με τη σειρά του εγγυάται πως αυτό θα γίνει με μια πρωτόγνωρης μορφής έντασης για τα βρετανικά δεδομένα. ‘Ο βρετανικός τρόπος αστυνόμευσης είναι διαμέσου της συναίνεσης’, είχε πει η Theresa May, υπουργός εσωτερικών των συντηρητικών, όταν ρωτήθηκε γιατί δε χρησιμοποιήθηκαν αντλίες νερού ή και σφαίρες ακόμα, για να αντιμετωπισθεί η εξέγερση του καλοκαιριού του 2011. Τώρα που η συναίνεση τελειώνει, το βρετανικό κράτος γεμίζει γρήγορα τη νομική του φαρέτρα. Από εδώ και πέρα λοιπόν, κάθε κατάληψη θα είναι εν δυνάμει πόλος αντίστασης στη λαίλαπα του εκφασισμού της βρετανικής κοινωνίας, κι απ’ ότι φαίνεται θα αντιμετωπίζεται ανάλογα. Τα ‘καλύτερα’, μάλλον, δε τα είδαμε ακόμα…

Αναφορές

Advisory Service for Squatters: Legal &practical advice for squatters and other homeless people. http://www.squatter.org.uk/

Alessio L. (2007) The Spring of Social Centres http://www.occupiedlondon.org/the-spring-of-social-centres/

Colin Ward (2002) Cotters and Squatters: The Hidden History of Housing. Nottingham: Five Leaves Publications

Diggers and Dreamers: The Guide to Communal Living in Britain – οδηγός ομαδικής συμβίωσης στη Βρετανία, με όνομα εμπνευσμένο από το κίνημα των Diggers του 17ου αιώνα. http://www.diggersanddreamers.org.uk/

Squash: Squatters Action for Secure Homes. http://www.squashcampaign.org/

αντώνης από occupiedlondon.org

Η Ελλαδα

… του ’40

… του ’70

… του 2000

Κάλεσμα για Ιωάννινα

το Σάββατο 5/11 στις 19:00 στον Αυτοδιαχειριζόμενο Κοινωνικο Χώρο Ιωαννίνων θα πραγματοποιηθεί παρουσίαση του πλάνου 30/900

Μεγαλειώδεις αντιδράσεις στις παρελάσεις σε όλη την Ελλάδα, ειδικά στη Θεσσαλονίκη που είχε την τιμητική της. Ο πολύς λαός δεν καταλαβαίνει ΤΙΠΟΤΑ από τα στρατόγκαυλα δημόσια γκαλά της εξουσίας και μάλιστα με “κυρίως πρόγραμμα” την έκθεση στρατιωτικού εξοπλισμού που είναι ένα από τα μεγάλα αγκάθια που ευθύνονται για την πτώχευσης μας. Τον έχουμε πληρώσει και λόγω του μεγέθους των δαπανών για τις μηχανές θανάτου και για τον τρόπο με τον οποίο ανατίθεντο οι “δουλειές”.

Ο στρατιωτικός εξοπλισμός ήταν και είναι ένα από τα βασικά προϊόντα με ανταλλακτική αξία που επιβάλλεται από τους μεγάλους ιμπεριαλιστές να αγοράζουν οι μικρές χώρες σε αντάλλαγμα την… ησυχία τους.

Αυτό λοιπόν το αίσχος με τα σημαιάκια, τα στρατιωτάκια και τους νέους μαθητές να “στρατιωτικοποιούνται” χάριν της εθνομαλακίας έπρεπε να έχει τελειώσει εδώ και χρόνια.

Και τα σημερινά καλό θα είναι να αποτελέσουν όχι απλά την αρχή, την αρχή και το τέλος μαζί για την χαζομάρα των παρελάσεων!

Υ.Γ. Πως να αποκαλέσεις έναν Πρόεδρο της Δημοκρατίας όταν αφήνει το πολίτευμα να διασύρεται, όταν επιτρέπει στην κυβέρνηση να έχει εκχωρήσει βασικές θεσμικές λειτουργίες σε τρίτους από ξένες χώρες και προχωράει σε διεθνείς συμβάσεις χωρίς την επικύρωση από τον λαό? Και μη το μπερδεύουμε!

Το ότι πολέμησε κάποιος για την πατρίδα του, δεν τον αθωώνει εκ των προτέρων και εσαεί για τις μελλοντικές του πράξεις!

Και εγώ καλό παιδί ήμουνα κι έτρωγα και το φαγάκι μου μικρός, αλλά τώρα έγινα… τεντυ-μπόης!

Από επικαιρότητα:

news247.gr

tvxs.gr

peloponnhsos

του  Σπύρου Δερβενιώτη

το βρήκαμε στην babylonmedia

Kαι επειδή είναι τόσο πρόβατα εδώ μπορείτε να διαβάσετε τι αψυχολόγητες ενέργειες έκαναν στην απεργιακή κινητοποίηση στα Ιωάννινα, ακολουθώντας ΚΑΤΑ γράμμα την κομματική γραμμή

Αποκατέστησε τον Άρη το ΚΚΕ, μετά τον Ζαχαριάδη. Κουτσοί στραβοί στον Άγιο Παντελεήμονα. Η κομματική πειθαρχία μπήκε για ακόμα μια φορά πάνω απο την ιστορική αλήθεια.

Στην Αίγυπτο φαίνεται πως έχει πέσει ο σπόρος της αντίδρασης – αντίστασης για τα καλά. Ο στρατός εδώ και μερικούς μήνες έχει πάρει την εξουσία αλλά όπως αρκετοί είχαν προβλέψει τα προβλήματα έλλειψης δημοκρατίας παραμένουν και μάλιστα οι υπουργοί του Μουμπάρακ όχι μόνο είναι στο απυρόβλητο αλλά συνεχίζουν να μετέχουν της εξουσίας. Η διαδήλωση της κυριακής μπορεί να έγινε λόγω της επίθεσης στην εκκλησία των Κοπτών χριστιανών άλλα κατέληξε σε διαμαρτυρία εναντίον του καθεστώτος. Αιματηρή και ελπιδοφόρα μαζί…

Ξύπνησε και ο εργατοπατέρας Παναγόπουλος και έδωσε στη δημοσιότητα τα e-mail που αντάλλαξε με την τρόικα και περιείχαν τις απαιτήσεις της απο την κυβέρνηση. Μόνο που δε μας είπε ποια σειρά e-mail ήταν. Δύσκολο να γίνει πιστευτό ότι ήταν το πρώτο e-mail που πήρε ο Παναγόπουλος…

43 χρόνια πέρασαν από τη σύλληψη και τη δολοφονία του Ερνέστο Γκεβάρα ντε λα Σέρνα. 43.000 διαφορετικά μπλουζάκια φέρνουν τη φάτσα του ως στάμπα. Αν έφερναν και τα μυαλά των μοντέλων τις ιδέες του ίσως είμασταν λίγο καλύτερα…

Η επίσημη αριστερά στην Ελλάδα μπορεί κινηματικά να μην ξέρει τι της γίνεται αλλά κοινοβουλευτικό έλεγχο προσπαθεί να κάνει. Μόνο που δεν φτάνει…

Ο Ρομπόπουλος παραιτήθηκε, μετα ξεπαραιτήθηκε, το τι θα κάνει λιγο πρέπει να μας ενδιαφέρει. Μπροστά σ’ αυτά που έχει ήδη κάνει θα είναι πολυ λίγο. Ακόμα και να τους ρίξει δεν τη σώζει την παρτίδα.

Ο Σλαβου Ζιζεκ μίλησε αυτή την εβδομάδα στο Zuccoti Park ενώπιον του κινήματος Occupy Wall Street. Είναι εκπληκτικό πως κάποιοι άνθρωποι μπορούν μέσα από λίγες λέξεις να πουν τόσα πολλά πράγματα:

“Έχετε το νου σας. Το πρόβλημα δεν είναι η διαφθορά ή η απληστία το πρόβλημα είναι το σύστημα. Σε αναγκάζει να γίνεις διεφθαρμένος. Έχετε το νου σας όχι μόνο στους εχθρούς σας αλλά και στους φίλους σας που πήραν το λάθος δρόμο και ήδη προσπαθούν να διαλύσουν αυτή τη διαδικασία. Όπως αγοράζετε καφέ χωρίς καφείνη, μπύρα χωρίς αλκοόλ, παγωτό χωρίς θερμίδες, έτσι θα προσπαθήσουν να κάνουν αυτή τη διαμαρτυρία ανώδυνη και ηθική. Μια “ντεκαφεινέ” διαδικασία.

Αλλά ο λόγος που είμαστε εδώ είναι ότι μπουχτίσαμε να νιώθουμε καλά με το να ανακυκλώνουμε κουτάκια κόκα κόλας, να δίνουμε μερικά δολάρια για φιλανθρωπία ή να αγοράζουμε καπουτσίνο από τα Starbucks όπου το 1% πηγαίνει στα παιδιά του τρίτου κόσμου που λιμοκτονούν. Έχουμε αναθέσει σε τρίτους τα πάντα, από δουλειές και βασανιστήρια μέχρι την ερωτική μας ζωή, και εδώ και πολύ καιρό έχουμε αναθέσει ακόμα και την πολιτική μας συμμετοχή σε τρίτους. Αυτή τη θέλουμε πίσω.”

Δελτίο Τύπου Σ.Φ. Φυσικού Κρήτης

για τα γεγονότα της Δευτέρας

Το προηγούμενο διάστημα ο σύλλογος φοιτητών φυσικής συμμετείχε στις πανελλαδικές κινητοποιήσεις ενάντια στο νέο νομοσχέδιο για την τριτοβάθμια εκπαίδευση και τη συνολικότερη κατάσταση που επικρατεί στη χώρα Πραγματοποιήθηκε κατάληψη μίας εβδομάδας (12/9/2011-19/9/2011) κατά την διάρκεια της εξεταστικής περιόδου του Σεπτέμβρη και χάθηκαν 4 υποχρεωτικά μαθήματα. Από τη λήξη της κατάληψης ο σύλλογος κινήθηκε με στόχο να αναπληρωθούν τα μαθήματα μέσα στην κενή εβδομάδα πριν την έναρξη του χειμερινού εξαμήνου με συζητήσεις με την επιτροπή σπουδών, με τον πρόεδρο του τμήματος και με τους καθηγητές των οποίων τα μαθήματα χάθηκαν.

Παρ’όλ’αυτά αυτό δεν επιτεύχθηκε, σε αντίθεση με όλα τα υπόλοιπα τμήματα πανελλαδικά αλλά και του Ηράκλειου όπου καθηγητές και πρυτανικές αρχές κινήθηκαν στην κατεύθυνση του να αναπληρωθούν οι εξεταστικές. Με βάση το ότι τα μαθήματα ήταν κρίσιμο να δοθούν δεδομένης και της δύσκολης οικονομικής συγκυρίας στην οποία βρισκόμαστε όλοι και την απαράδεκτη στάση των καθηγητών ο σύλλογος πήρε την απόφαση να πραγματοποιήσει κινητοποίηση στην γενική συνέλευση του τμήματος όπου θα συζητιόταν αυτό το θέμα. Στη Γενική Συνέλευση αυτή παρευρίσκονταν ο Πρόεδρος και ο Κοσμήτορας του Τμήματος, 16 καθηγητές καθώς και 15 εκπρόσωποι του Συλλόγου Φοιτητών και 2 εκπρόσωποι του Συλλόγου Μεταπτυχιακών. Αυτή την κινητοποίηση στήριζαν όλοι οι σύλλογοι φοιτητών του πανεπιστημίου Κρήτης καθώς και ο σύλλογος μεταπτυχιακών φοιτητών του τμήματος.

Κατα την διάρκεια της Συνέλευσης και με την είσοδο των φοιτητών του Συλλόγου με σκοπό να διαβαστεί η σχετική ανακοίνωση οι καθηγητές διέκοψαν την διαδικασία μη θέλοντας να συζητηθεί το θέμα. Η κινητοποίηση συνεχίστηκε καθώς το αίτημα μας δεν είχε γίνει δεκτό. Κατα την διάρκεια αυτής της κινητοποίησης παρότι οι καθηγητές μπορούσαν να κινηθούν ελεύθερα εντός του κτιρίου υπό την προϋπόθεση ότι θα γυρνούσαν στον χώρο ώστε να παρθεί απόφαση έγιναν αναφορές για καθεστώς ομηρίας. Παράλληλα μέλη του Συλλόγου δέχτηκαν προσωπικές επιθέσεις από καθηγητές του Τμήματος και στοχοποιήθηκαν προσωπικά ενώ ο Β. Χαρμανδάρης, καθηγητής του τμήματος, κάλεσε επανειλημμένα την Αστυνομία να παρέμβει, δίνοντας ονόματα φοιτητών στην Ασφάλεια. Έπειτα από την παρέμβαση του Πρύτανη, Ε. Στεφάνου, και την διαβεβαίωση του ότι δεν θα διωχθεί ποινικά οποιοσδήποτε φοιτητής που συμμετείχε στην κινητοποίηση αποχωρήσαμε από το χώρο που πραγματοποιούταν η Συνέλευση, στις 2.30π.μ. της Τρίτης.

Είναι καταδικαστέο το να ποινικοποιούνται με αυτό τον τρόπο συλλογικοί αγώνες, πράγμα που έχει γίνει επανειλημμένα στο τμήμα μας, με πιο τρανταχτό παράδειγμα την απόρριψη από μεταπτυχιακό πρόγραμμα του τμήματος 2 φοιτητών του τμήματος λόγω πολιτικών φρονημάτων πριν από 1 χρόνο. Τα περιστατικά αυτά καταστρατηγούν κάθε έννοια ελεύθερης διακίνησης ιδεών την οποία θα έπρεπε να προασπίζειι ο θεσμός του πανεπιστημιακού ασύλου. Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι συγκεκριμένοι καθηγητές ενώ το τμήμα λειτουργεί κανονικά απέχουν εκδικητικά από τα μαθήματα και παράλληλα ο Θ. Τομαράς στο μάθημά του να απειλεί ανοιχτά με διαγραφές απο το Πανεπιστήμιο και μηνύσεις κατά συγκεκριμένων φοιτητών. Οι πρακτικές αυτές μας θυμίζουν τις εποχές της χούντας και μας κάνουν να αναρωτιώμαστε αν υπάρχουν πια δημοκρατικές ελευθερίες. Δηλώνουμε ότι αν οι καθηγητές συνεχίσουν την αποχή από τα μαθήματα, ο Σύλλογος θα διασφαλίσει τη μετάδοση της γνώσης με παράδοση μαθημάτων από τους μεταπτυχιακούς φοιτητές του Τμήματος. Επίσης, δεν θα δεχτούμε καμία ποινικοποίηση φοιτητή ή Συλλόγου και θα συνεχίσουμε τις κινητοποιήσεις μέχρι να διασφαλιστεί το παραπάνω και να δοθεί η εξεταστική που δικαιούμαστε.

Σύλλογος Φοιτητών Τμήματος Φυσικής Πανεπιστημίου Κρήτης.

“Θα δώσει λεφτά το πα.σο.κ” είπε ο καυμένος πασόκος και χάθηκε στο βάθος. Η ψήφος του όμως και κυρίως οι πράξεις του και η νοοτροπία του όλα αυτά τα χρόνια έβαλαν το λιθαράκι τους στην έλευση της σημερινής κατάντιας.

Από την άλλη μεριά του Ατλαντικού έρχονται ελπιδοφόρα μηνύματα πάντως. Οι αμερικάνοι καταλαμβάνουν τη Wall Street και το κίνημα που δημιουργείται εκπέμπει αισιοδοξία.

Μερικά χιλιόμετρα πιο κάτω στη Χιλή οι φοιτητές πιστοί στην παράδοση των τελευταίων ετών αντιδρούν στα μέτρα της κυβέρνησής τους και με μπροστάρισσα μια 23χρονη (που να σαι άραγε ρε Γαβρίλο :) ;;;) εδώ και 3 μήνες βρίσκονται στο δρόμο θρηνώντας ήδη έναν 16χρονο νεκρό.

Ο πρωθυπουργός που βρίσκεται πίσω από όλες τις “μεταρρυθμίσεις” ονομάζεται Sebastian Piñera και προτού πάρει την εξουσία είχε έναν εθνικής εμβέλειας τηλεοπτικό σταθμό (Chilevision), μετοχές στη LAN Airlines, στην ποδοσφαιρική ομάδα Colo Colo και σε αρκετές ακόμα εταιρείες. Για να φυλάξει τα νώτα του τα πούλησε όλα αφού κατάφερε το στόχο του να γίνει πρωθυπουργός της χώρας. Η περιουσία του εκτιμήθηκε στα 2.4 δισεκατομμύρια δολάρια το 2011. Ο Μπερλουσκόνι έχει δείξει το δρόμο…

Κάτι φαίνεται να ξεκινάει και στη χώρα του Μπερλουσκόνι μιας και χιλιάδες ιταλοί μαθητές κατέβηκαν στους δρόμους και με βασικό σύνθημα το “σώστε τα σχολεία και όχι τις τράπεζες” διαδήλωσαν ενάντια στην πολιτική της κυβέρνησης που μειώνει τον προυπολογισμό για την παιδεία.

Πίσω στα δικά μας που ακόμα μια βδομάδα πέρασε με τον κόσμο στο δρόμο και στις πλατείες, τους μπάτσους να συνεχίζουν το έργο τους και την κυβέρνηση να ανακοινώνει κι άλλα μέτρα. Στα 660€ θα πάει ο μισθός του πρωτοδιόριστου καθηγητή, μπορούν πλέον οι έλληνες μικροαστοί να κοιμούνται ήσυχοι, το δημόσιο δεν θα τρώει τα λεφτά τους…

υ.γ. αφιέρωμα του Al Jajeera για τα παραβατικά παιδιά του δεκέμβρη, των πλατειών, του δρόμου.

Το φοιτητικό κίνημα και η κληρονομιά του Αλιέντε

του Βικτόρ ντε λα Φουέντε

απόδοση από τα γερμανικά: Ίων Δραγουμάνος

(σημ. το βρήκαμε στο μπλογκ “Ενθέματα“)

Καθώς στη Χιλή συνεχίζονται, για έκτο μήνα, οι μεγάλες διαδηλώσεις φοιτητών  υπέρ της δημόσιας παιδείας, δημοσιεύουμε ένα κατατοπιστικό σχετικό άρθρο  του διευθυντή της χιλιάνικης έκδοσης της «Monde diplomatique»· το κείμενο δημοσιεύτηκε στο φύλλο Σεπτεμβρίου της γερμανικής έκδοσης της «Monde diplomatique».

Μαραθώνιος φιλιού, 7.7.2011: με πάθος για την εκπαίδευση (πηγή: www.vitrinasur.cl)

 Εκατοντάδες χιλιάδες νέοι διαδηλώνουν στους δρόμους — για πρώτη φορά από τα χρόνια της δικτατορίας. Οι φοιτητές της Χιλής μεταμόρφωσαν την εικόνα της χώρας με τις διαδηλώσεις τους και έφεραν τη δεξιά κυβέρνηση Πινιέρα σε δύσκολη θέση. Κάτι αρχίζει να κινείται ξανά στη χιλιάνικη κοινωνία, έπειτα από δύο δεκαετίες κατά τις οποίες δεν υπήρχε εναλλακτική απέναντι στο νεοφιλελευθερισμό.

Τι απέγινε το πρότυπο «χιλιάνικο μοντέλο», τι απέγινε ο «ιαγουάρος της Λατινικής Αμερικής»; Πριν από σαράντα χρόνια, όταν η χώρα ήταν σαφώς φτωχότερη, η παιδεία ήταν δωρεάν. Τι απέγινε η πρόοδος, οι υψηλοί δείκτες ανάπτυξης; Πού πήγαν όλα αυτά τα λεφτά, αναρωτιούνται οι φοιτητές. Στις 28 Απριλίου οι φοιτητές κατέβηκαν για πρώτη φορά στους δρόμους σε ολόκληρη τη χώρα για να διαμαρτυρηθούν επειδή είναι αναγκασμένοι να καταχρεωθούν προκειμένου να σπουδάσουν.

Άνοιξε έτσι η βαλβίδα και ξέσπασε η λαϊκή δυσαρέσκεια: διαδηλώσεις άρχισαν να οργανώνονται και σε άλλες περιοχές της χώρας, για διάφορους λόγους (κατασκευή κολοσσιαίου ενεργειακού έργου, αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου, μεγαλύτερη συμμετοχή στα κέρδη των τοπικών ορυχείων χαλκού, επιστροφή της γης στους αυτόχθονες Μαπούτσε, αποζημιώσεις για τα θύματα του πρόσφατου σεισμού, απεργίες των χαλκωρύχων, διαδηλώσεις για το δικαίωμα στον σεξουαλικό αυτοπροσδιορισμό). Όμως, τη νέα διάσταση στις διαμαρτυρίες την έδωσαν οι μαθητές και οι φοιτητές με τις καταλήψεις, τις αποχές και τις διαδηλώσεις τους, στις οποίες διεκδικούσαν δωρεάν και αναβαθμισμένη εκπαίδευση. Υψώνοντας δυνατά τη φωνή τους για παιδεία χρηματοδοτούμενη από το κράτος και την απαίτηση να μην αντιμετωπίζεται πια η μόρφωση ως εμπόρευμα, εξαπέλυσαν μετωπική επίθεση στο νεοφιλελευθερισμό.

Το αξίωμα ότι πρέπει να πληρώσεις για να αποκτήσεις τη γνώση είναι κατάλοιπο της στρατιωτικής δικτατορίας. Το γνωστότερο σύνθημα των φοιτητών είναι: «Κάτω, κάτω το σχολικό σύστημα του Πινοσέτ!» Για να πυροδοτήσουν ριζικές αλλαγές, οι φοιτητές επιδιώκουν τη δημιουργία μιας συνέλευσης που θα επεξεργαστεί ένα νέο σύνταγμα. Προτείνουν, επίσης, η χρηματοδότηση της παιδείας να μην προέρχεται πλέον από τα δίδακτρα στα σχολεία και στα πανεπιστήμια, αλλά από τα έσοδα που θα φέρει η επανακρατικοποίηση των χαλκωρυχείων, καθώς και μια φορολογική μεταρρύθμιση.

Ζητούν επίσης περισσότερη δημοκρατία, καθώς και δημοψήφισμα, με το οποίο οι πολίτες θα αποφασίσουν απευθείας για το μελλοντικό εκπαιδευτικό σύστημα. Κατέλαβαν τον τηλεοπτικό σταθμό Chilevisión, που ανήκει στον πρόεδρο Πινιέρα, αλλά και κεντρικά γραφεία κομμάτων. Ταυτόχρονα, οι λόγοι του Αλιέντε κυκλοφορούν παντού στο ίντερνετ, γνωρίζοντας ξανά μεγάλες δόξες· πανό στο δρόμο γράφουν «Τα όνειρα του Αλιέντε μπορούν να βγουν αληθινά».

Το νέο φοιτητικό κίνημα διακρίνεται για τη σαφή πολιτική του θέση, για τον παλμό και τη διάρκειά του. Μαθητές και φοιτητές είναι ενωμένοι και έχουν τη στήριξη δασκάλων, καθηγητών, συλλόγων γονέων, ΜΚΟ και συνδικάτων. Όπως και άλλα κινήματα σε ολόκληρο τον κόσμο, εκμεταλλεύονται τις νέες τεχνολογίες και παίρνουν τις αποφάσεις τους αμεσοδημοκρατικά. Έχουν επίσης πρωτότυπες ιδέες: μασκαρέματα, χορούς, αναπαράσταση συλλογικών αυτοκτονιών, διοργάνωση «μαραθωνίων φιλιού», ζωγραφική σε γυμνά σώματα, πολυήμερες πορείες γύρω από το προεδρικό μέγαρο, παρωδίες κηρυγμάτων και πολλά άλλα, με τα οποία δεν αποσκοπούν μόνο να τραβήξουν την προσοχή, αλλά και να απευθυνθούν και σε άλλες ομάδες του πληθυσμού και να αποτρέψουν τα βίαια επεισόδια. Ανέλαβαν μάλιστα να καλύψουν οικονομικά τις όποιες ζημιές προκύπτουν, έβαψαν εξωτερικούς τοίχους σπιτιών, μάζεψαν χρήματα για να αποζημιώσουν τον κάτοχο ενός καμένου αυτοκινήτου.

Η μαζικότητα των διαδηλώσεων οφείλεται στην ακραία αδικία που χαρακτηρίζει το ισχύον εκπαιδευτικό σύστημα της Χιλής, το οποίο καθιερώθηκε επί δικτατορίας. Το 60% των παιδιών πηγαίνει στα ιδιωτικά σχολεία που ιδρύθηκαν τα τελευταία 30 χρόνια. Η Χιλή δεν έχει ούτε ένα δωρεάν πανεπιστήμιο· όλα –ιδιωτικά και δημόσια– επιβάλλουν υψηλότατα δίδακτρα, πράγμα που δεν γίνεται πουθενά αλλού σε όλη τη Λατινική Αμερική. Το κράτος δεν καλύπτει ούτε το ένα τέταρτο των δαπανών για την παιδεία, για την οποία διαθέτει μόλις το 4,4% του ΑΕΠ, πολύ λιγότερο δηλαδή από το 7% που προτείνει η Unesco. Τα υπόλοιπα χρήματα πρέπει να τα βάλουν οι μαθητές και οι φοιτητές από την τσέπη τους. Από τα 60 πανεπιστήμια της Χιλής, τα περισσότερα είναι ιδιωτικά· η φοίτηση κοστίζει μηνιαίως 170.000-400.000 χιλιάνικα πέσος (250-600 ευρώ), σε μια χώρα με κατώτατο μισθό 182.000 πέσος (λιγότερα από 300 ευρώ) και μέσο μηνιαίο εισόδημα 512.000 πέσος (λιγότερα από 800 ευρώ). Το 70% των φοιτητών στη Χιλή αναγκάζονται να πάρουν δάνειο. Το 65% των φοιτητών από τα κατώτερα οικονομικά στρώματα διακόπτουν τις σπουδές τους για οικονομικούς λόγους.

Φοιτητικές διαδηλώσεις οργανώνονταν από την εποχή της κυβέρνησης Μισέλ Μπατσελέτ, λ.χ. η λεγόμενη επανάσταση των πιγκουίνων το 2006 (που πήρε το όνομά της από την τυπική σχολική στολή με το σκούρο σακάκι και το άσπρο πουκάμισο). Όμως τόσο μεγάλες διαμαρτυρίες όπως τις φετινές έχουμε να ζήσουμε πάνω από 20 χρόνια. Οι κεντροαριστερές κυβερνήσεις προσπαθούσαν πάντοτε να κρατούν την ισορροπία ανάμεσα στη λογική της αγοράς και την κρατική ρύθμιση. Χάρη στις μεταρρυθμίσεις τους μειώθηκε το ποσοστό των φτωχών. Όμως η ψαλίδα μεταξύ πλούσιων και φτωχών άνοιξε κι άλλο. Η Χιλή είναι σήμερα μία από τις 15 χώρες στον κόσμο με τη μεγαλύτερη οικονομική ανισότητα.

Εξόφθαλμη έγινε η αδικία του εκπαιδευτικού συστήματος όταν ανέβηκε η δεξιά στην κυβέρνηση, η οποία κυβερνά τη χώρα λες και είναι επιχείρηση και έχει αφήσει το εκπαιδευτικό σύστημα βορά στις αγορές. Τα νέα παιδιά, που δεν έχουν ζήσει τη δικτατορία κι έτσι δεν έχουν τόσες προκαταλήψεις ενάντια στην κρατική παρέμβαση, θέλησαν να βάλουν ένα τέλος σε αυτή την κατάσταση. Σημειωτέον ότι ο υπουργός παιδείας Χοακίν Λαβίν είναι ιδρυτής και μεγαλομέτοχος ενός ιδιωτικού πανεπιστημίου (Universidad de Desarrollo).

Οι νέοι έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους στα παραδοσιακά κόμματα. Απορρίπτουν τις προτάσεις διαμεσολάβησης εκ μέρους των πολιτικών και της Εκκλησίας. Η κυβέρνηση αντέδρασε αρχικά στις διαμαρτυρίες τους είτε με προτάσεις για διάλογο είτε με τη βία, τελικά όμως κατέφυγε στην ποινικοποίηση των διαδηλώσεων. Ολόκληρος σχεδόν ο επίσημος Τύπος διογκώνει τα βίαια επεισόδια που ξεσπάνε συνήθως στο τέλος των διαδηλώσεων και προκαλούνται είτε από περιθωριακές ομάδες είτε από μεμονωμένα εγκληματικά στοιχεία είτε, τέλος, από προβοκάτορες.

Η 4η Αυγούστου εξελίχθηκε σε «μαύρη Πέμπτη» της κυβέρνησης. Ο πρόεδρος Πινιέρα δήλωσε ότι όλα έχουν τα όριά τους και ο υπουργός εσωτερικών Ροδρίγο Ινσπέτερ αρνήθηκε να δώσει την άδεια στους φοιτητές να διαδηλώσουν, ως συνήθως, στη λεωφόρο Λα Αλαμέδα. Η αστυνομία επιχειρούσε όλη μέρα κατά των φοιτητών, και σύμφωνα με στοιχεία της συνελήφθησαν 874 άτομα. Το ίδιο βράδυ, σχεδόν σε όλες τις πόλεις και τις γειτονιές της Χιλής οι άνθρωποι συγκεντρώθηκαν και αναβίωσαν τις «διαδηλώσεις της κατσαρόλας». Η κατάσταση εξελίχθηκε σε «πανεθνική διαδήλωση», όπως στις μέρες της δικτατορίας. Μετά την 4η Αυγούστου, η υποστήριξη προς την κυβέρνηση κατακρημνίστηκε στο 26%, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις — στο κατώτατο όριο που έχει φτάσει η αποδοχή προέδρου μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας.

Οι φοιτητές αρνήθηκαν την πρόταση της κυβέρνησης να μειώσει τα επιτόκια των μαθητικών και φοιτητικών δανείων· συνέχισαν να διεκδικούν τη ριζική μεταρρύθμιση του συστήματος. Μετά τη γενική απεργία στις 24 και τις 25 Αυγούστου και τις βίαιες διαδηλώσεις, κατά τις οποίες συνελήφθησαν 1.400 άνθρωποι και ένας δεκαεξάχρονος έπεσε νεκρός από σφαίρα αστυνομικού, στις 30 Αυγούστου έγιναν απευθείας συνομιλίες του προέδρου Πινιέρα με εκπροσώπους των φοιτητών. Όπως και να εξελιχθεί το κίνημα, ένα είναι σίγουρο: μια νέα μορφή πολιτικής δράσης και διαπραγμάτευσης έχει γεννηθεί. Οι νεαροί Χιλιάνοι έχουν αρχίσει να ξεχύνονται στις πλατιές λεωφόρους για τις οποίες μιλούσε ο Αλιέντε στον τελευταίο του ραδιοφωνικό λόγο: «Δεν θα περάσει πολύς καιρός και οι άνθρωποι, ελεύθεροι, θα κατέβουν στις πλατιές λεωφόρους για να φτιάξουν μια καλύτερη κοινωνία».