Λίγο βορειότερα της Αγγλίας, στην Κοπεγχάγη, πρωτεύουσα της Δανίας, υπάρχει μια ιστορική κατάληψη, η Ungdomshuset ή αλλιώς το Σπίτι των Νέων. Η κατάληψη “γεννήθηκε” το 1897 και προσωπικότητες όπως ο Λένιν και η Ρόζα Λούξεμπουργκ έχουν περάσει από κει.

Η Ungdomshuset διεκδίκησε και κέρδισε τη συνέχιση της ύπαρξής της μετά από μια μακράς διαρκείας μεταφορική αλλά και κυριολεκτική μάχη. Σήμερα αν και έχει μεταφερθεί συνεχίζει να λειτουργεί και να αποτελεί κινηματικό σημείο αναφοράς της Βόρειας Ευρώπης.

Οι παρακάτω πληροφορίες και ιστορικά στοιχεία προέρχονται από την ιστοσελίδα της Ungdomshuset.

Προηγούμενα μέρη αφιερώματος: Ιταλία 1, Ιταλία 2, Αγγλία

Η ιστορία της Ungdomshuset

Η Ungdomshuset (Το Σπιτι των Νέων) ήταν το όνομα του κτηρίου που ήταν γνωστό ως Folkets Hus (Το Σπίτι του Λαού) και βρισκόταν στην οδό Jagtvej 69 στη συνοικία Nørrebro στην Κοπεγχάγη.

Η Ungdomshuset χτίστηκε από το κίνημα των ντόπιων εργατών με σκοπό να λειτουργήσει ως η βάση του αγώνα για κοινωνική δικαιοσύνη. Εκεί γίνονταν οι συναντήσεις τους και οργάνωναν διάφορα πάρτυ κατά τη διάρκεια του αγώνα. Στα 1950 πολλά σωματεία έκαναν τα δικά τους στέκια και η Ungdomshuset έμεινε άδεια ώς τα 1980. Τότε το κίνημα καταλήψεων μεγάλωσε και σ’ αυτό το κτήριο έγινε η σύσταση της “Πρωτοβουλίας για το Στέκι Νεότητας” και συνέταξαν τα αιτήματά τους στο Δημοτικό Συμβούλιο. Μετά από δύο χρόνια κατάληψης το Δημοτικό Συμβούλιο ενέδωσε και παραχώρησε την Ungdomshuset στο κίνημα.

Η Ungdomshuset ήταν ένα τετραώροφο πολιτικό και πολιτιστικό κέντρο. Ήταν η βάση της D.I.Y. σκηνής στην Κοπεγχάγη, ένας συναυλιακός χώρος και ένα σημείο συνάντησης για διάφορες αυτόνομες και αριστερές ομάδες από το 1982 ως το 2007 όταν μετά από μια μεγάλη διαμάχη κατεδαφίστηκε Εξαιτίας της συνεχόμενης διαμάχης μεταξύ της δημοτικής αρχής της Κοπεγχάγης και των ακτιβιστών, το κτήριο ήταν αντικείμενο των Μ.Μ.Ε. αλλά και ενός δημόσιου διαλόγου από τα 1990.

Η κατάληψη είχε σχεδόν καθημερινά εκδηλώσεις από τις δευτεριάτικες συνελεύσεις και διάφορες πολιτικές συζητήσεις ως διάφορες εκδηλώσεις και κινηματογράφο τα σαββατοκύριακα Επιπλέον διοργανώνονταν διάφορα workshop και πολλές τοπικές μουσικές μπάντες χρησιμοποιούσαν το χώρο για να κάνουν πρόβες.

Η Ungdomshuset αποτελούσε μια εναλλακτική σε ένα κόσμο που δημιουργεί διαμάχες μεταξύ των ανθρώπων. Κατανοούμε πως δεν είναι δυνατό να οικοδομήσουμε την τέλεια κοινωνία σ’ αυτό τον κόσμο, καθώς οι νόμοι του και οι περιορισμοί που θέτει μας καταπιέζουν αλλά και εμείς οι ίδιοι χειραγωγούμαστε μέσω αυτών. Η κύρια διαφορά μεταξύ της υπόλοιπης κοινωνίας και εμάς είναι ότι εμείς συνεχώς αγωνιζόμαστε εναντίον των δομών που προκαλούν τα προβλήματα στους ανθρώπους

- και.. μπορείτε, ελεύθερα, να συμμετέχετε!

Σχετικά με την κατάληψη

Τα δύο κτίρια

Στις 11 Ιουνίου 2008, αποφασίστηκε στο δημοτικό συμβούλιο να μας αφήσουν να καταλάβουμε δύο κτίρια στο Βόρειο-δυτική περιοχή της πόλης. Την 1η Ιουλίου ξεκινήσαμε τη μετακόμιση…

Το κτίριο και η περιοχή ήταν μέρος του κοινοτικού κοινωνικού κέντρου με το οποίο τώρα μοιραζόμαστε την περιοχή.

Βρίσκεται ανάμεσα στο Dortheavej και Rentemestervej στη βορειοδυτική πλευρά της Κοπεγχάγης, περίπου 2,8 χμ από το Jagtvej 69.

Η κατάληψη αποτελείται από δύο κτίρια. Πήραμε το πρώτο την 1η Ιουλίου, το “παράρτημα” που είναι και το μικρότερο και είναι 600 τ.μ. Το δεύτερο μας δόθηκε την 1η Ιανουαρίου 2009. Στο σύνολο τους είναι 2000 τ.μ. που είναι η ίδια έκταση που είχαμε στο Ungdomshuset.

Στο ισόγειο του “παραρτήματος” είναι ο τόπος συναντήσεως και μπαρ “Dödsmaskinen” που μπορεί να φιλοξενήσει περίπου 200 άτομα.

Τον 1ο όροφο μοιράζονται το καφέ βιβλιοθήκη μας, η μεγάλη κουζίνα μας και το δωμάτιο που διατίθεται για να γίνονται προβολές ταινιών, συζητήσεις και άλλες δραστηριότητες.

O 2ος όροφος είναι αφιερωμένος στην εκπαίδευση και άλλες δραστηριότητες, όπως η γιόγκα και ο χορός. Σε αυτό το δωμάτιο πραγματοποιούνται επίσης μεγαλύτερες συναντήσεις.

Το ισόγειο και ο πρώτος όροφος του κεντρικού κτιρίου είναι ο μεγάλος συναυλιακός χώρος του σπιτιού με ένα ωραίο μεγάλο μπαλκόνι και αρκετό χώρο για περίπου 400 άτομα. Στο 2ο όροφο, τα διάφορα δωμάτια του, χωρίζονται σε δώδεκα εργαστήρια δημιουργίας(όπως εκτυπώσεως, ραψίματος και φωτογραφίας), σε διάφορα γραφεία και σε εγκαταστάσεις συνεδριάσεων Ο 3ος όροφος έχει κάποια δωμάτια που χρησιμοποιούν οι μπάντες για πρόβα και εξάσκηση κι ένα στούντιο για την ηχογράφηση μουσικής.

Το ίδρυμα

Έχουμε καθιερώσει μία λύση κατά την οποία το ίδρυμα “Jagtvej 69″ ( το οποίο έχει καθιερωθεί μαζί με την συνέλευση της Δευτέρας. Ειναι καλοί ανθρωποι!) νοικιάζει τις εγκαταστάσεις από το δημοτικό συμβούλιο. Το ενοίκιο δίνεται πίσω σε μηνιαία βάση από το δημοτικό συμβούλιο έτσι ώστε η διαφορά να είναι μηδενική και στην πράξη δεν πληρώνουμε νοίκι.

Όπως φαίνεται είναι για αυτούς απαραίτητος αυτός ο τρόπος ώστε να αποφευχθούν γραφειοκρατικά θέματα της κοινότητας.(σ.σ. αυτά είναι όσα δίνονται ως πληροφορίες για το καθεστώς ενοικίου)

Το ίδρυμα θα λειτουργήσει ως επίσημος νομικός συνομιλητής μεταξύ της κατάληψης και του δημοτικού συμβουλίου. Οι σχέσεις μεταξύ του ιδρύματος και του δημοτικού συμβουλίου έχει εκδηλωθεί σε μία σειρά γραπτών συμφωνιών.

Οι σχέσεις μεταξύ του ιδρύματος και της κατάληψης έχουν επίσης καταγραφεί.

Σε τελική ανάλυση: Παραμένουμε μία δημοκρατική κατάληψη με μόνο μια αρχή. Τη συνέλευσή μας.

Πώς λειτουργεί η κατάληψη

Για να διατηρήσουμε έναν αληθινά εναλλακτικό χώρο είναι εμφανές ότι πρέπει να σταθούμε απέναντι σε αυτούς που προσπαθούν να παραβιάσουν την ελευθερία των υπολοίπων. Για αυτό το λόγο έχουμε πέντε απλές αρχές που απαιτούμε από όλους να τις σέβονται. Οι αρχές αυτές είναι:

ΟΧΙ ΣΤΟ ΡΑΤΣΙΣΜΟ! Ο ρατσισμός και σε κυβερνητικό επίπεδο αλλά και στην καθημερινότητα αυξάνεται καθημερινά και δεν υπάρχει αμφιβολία πως να έχεις άσπρο δέρμα κάνει τα πράγματα πολύ εύκολα στη Δανία. Στην Ungdomshuset δεν ανεχόμαστε την διάκριση των ανθρώπων με βάση το χρώμα του δέρματος, την καταγωγή ή την γλώσσα.

ΟΧΙ ΣΤΟ ΣΕΞΙΣΜΟ! Όλοι μας υποχρεωνόμαστε να ακολουθούμε αυστηρά τους ρόλους των δύο φύλων και με αυτό τον τρόπο να διαχωριζόμαστε με βάση τα φυλετικά στερεότυπα, διαφορετικές δυνατότητες και προσδοκίες. Οι γυναίκες επίσης αντιμετωπίζουν διακρίσεις λόγω της διαρκούς αμφισβήτησης και του συνεχούς κινδύνου απέναντι στην φυσική αλλά και ψυχολογική βία. Ο σεξισμός είναι οι πράξεις και οι απόψεις που στηρίζονται στην αντίληψη ότι οι άντρες έχουν αποκτήσει κάποια επιπλέον προνόμια εκ γενετής σε σχέση με τις γυναίκες.

ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΟΜΟΦΟΒΙΑ / ΕΤΕΡΟΦΟΒΙΑ! Ο ετεροσεξισμός στηρίζεται στην αντίληψη ότι τα βιολογικά γένη πρέπει να ορίζουν τις γενετικές μας ταυτότητες, τη σεξουαλικότητά μας και την επιλογή των συντρόφων μας. Το να υποθέτουμε, αυτόματα, ότι οι άλλοι είναι ετεροφυλόφιλοι ή πιστεύοντας ότι ενεργούν λανθασμένα επειδή δεν είναι, είναι ετεροσεξισμός και αποτελεί ένα είδος βίας ενάντιά τους.

ΟΧΙ ΣΤΗ ΒΙΑ! Η βία είναι ένα πολύ κοινό μέσο καταπίεσης και δεν το ανεχόμαστε. Πάντα θα υπάρχει κάτι πιο δυνατό από οποιαδήποτε ατομικότητα – η ένωσή μας. Προφανώς μπορούμε να διακρίνουμε τη διαφορά μεταξύ της βίας που χρησιμοποιείται με σκοπό να καταπιέζει τους άλλους και σ’ αυτή που χρησιμοποιείται για την άμυνα ενάντια στην καταπίεση.

ΟΧΙ ΣΤΑ ΣΚΛΗΡΑ ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ! Οποιαδήποτε σχέση με τα ναρκωτικά σε απομονώνει από την κοινωνία και αν βρίσκεστε εδώ υπό την επήρεια ναρκωτικών είναι ένας ασφαλής τρόπος να πεταχτείτε έξω.

Πολιτική σχετικά με τα πολιτιστικά θέματα

Ποτέ δεν οργανώνουμε μια εκδήλωση, μια συνάντηση, μια έκθεση τέχνης ή οτιδήποτε άλλο με σκοπό τα χρήματα. Οποιοσδήποτε δουλεύει στην κατάληψη, το κάνει ως εθελοντής ακτιβιστής και δεν παίρνει χρήματα. Λόγω αυτού καλύπτουμε μόνο τα μεταφορικά, το φαγητό και τα ποτά αυτών που συμμετέχουν στις εκδηλώσεις της κατάληψης.

Δεν έχουμε καμία πρόθεση να στηρίξουμε εμπορικά μουσικά συγκροτήματα, ειδικά όταν όλοι οι υπόλοιποι που εργάζονται για την εκδήλωση είναι εθελοντές. Φυσικά, περιμένουμε από τους καλεσμένους μας να σέβονται τους κανόνες μας τόσο κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, όσο πριν και μετά αυτής.

Ακτιβισμός

Οι εθελοντές ακτιβιστές κάνουν ό,τι χρειάζεται να γίνει στην κατάληψη, από το βάψιμο των τοίχων μέχρι το κάθε φαγητό που μαγειρεύεται και το κάθε αναψυκτικό που πωλείται στις εκδηλώσεις. Μπορεί να είναι δύσκολη δουλειά, αλλά αποτελεί ένα απαραίτητο κομμάτι της δημιουργίας μιας ίσης κοινωνίας ίσης κοινωνίας. Υπάρχουν διάφορες ομάδες που ασχολούνται με διαφορετικές δράσεις. Η πλειοψηφία των ακτιβιστών μας συμμετέχουν σε μία ή περισσότερες ομάδες, χωρίς αυτό να σημαίνει πως είναι υποχρεωτικό να συμμετέχει κάποιος. Αν θες να είσαι ένας ακτιβιστής στην κατάληψη το μόνο που πρέπει να κάνεις είναι να εμφανιστείς σε μία από τις εβδομαδιαίες δευτεριάτικες συνελεύσεις μας, που ορίζουμε όλες τις δράσεις μας και τα μελλοντικά σχέδιά μας.

Άμεση Δημοκρατία

Δεν υπάρχει κάποιος που να μας οργανώνει, ούτε κάποιος ηγέτης. Η μόνη “μορφή εξουσίας” που έχουμε είναι οι εβδομαδιαίες συνελεύσεις μας τις δευτέρες στις 7 το απόγευμα. Εκεί συντονίζουμε τις δράσεις μας και συζητάμε για όλα τα θέματα σχετικά με την κατάληψη. Όλες οι διαδικασίες λήψης αποφάσεων είναι όσο πιο αποκεντρωμένες γίνεται. Η κάθε ομάδα αποφασίζει μόνη της για τα θέματα που την απασχολούν, αλλά όλα τα ζητήματα μπορούν να συζητηθούν στη συνέλευση της Δευτέρας. Δεν παίρνουμε ποτέ αποφάσεις μέσω ψηφοφορίας, αλλά βρίσκουμε λύσεις που να ταιριάζουν σε όλους. Κάποιοι ισχυρίζονται πως αυτός ο τρόπος λήψης αποφάσεων δε θα δουλέψει ποτέ, αλλά εμείς λειτουργούμε από το 1982!

Related Posts:

• Μία, εκατό, χιλιάδες καταλήψεις (μέρος 1α – Ιταλία)
• Μία, εκατό, χιλιάδες καταλήψεις (μέρος 1β – Ιταλία)
• Πιο Πρετεντέρης γίνεται? Κι όμως γίνεται!
• Καταλήψεις σχολείων στη Πάτρα
• The puzzle is complete. Here are the facts of the 29th of June.

Related Posts:

• Πάντα τον πίστευα τον Αρχηγό μας
• Το φαινόμενο “γιωργάκης”
• Το φαινόμενο "γιωργάκης"
• Πολλά Μεγάλα “Αυγά” υπάρχουν στο ΠΑΣΟΚ!
• Ελλάδα τίτλοι τέλους!

Related Posts:

• ΓΕΝΙΚΗ ΑΠΕΡΓΙΑ 21 Οκτώβρη
• Κρίση και Ελπίδα: Η δικιά τους και η δικιά μας
• Στη χώρα των παπαγάλων ένας είναι ο ΑΡΧΗΓΟΣ !
• ΕΛ.ASS…Για γέλια και για κλάμματα!
• 3 χρόνια πριν

Ακολουθεί το δεύτερο μέρος του κειμένου για τους ελεύθερους χώρους στην Ιταλία. Το πρώτο μέρος μπορείτε να το διαβάσετε εδώ

Το πρώτο κύμα

Τα κοινωνικά κέντρα γεννήθηκαν από την κρίση της αριστεράς το ’68 και έχουν αποκτήσει μια αξιοσημείωτη ικανότητα να επιβιώνουν σε περιόδους κρίσης, όταν η υπόλοιπη αριστερά καταρρέει. Το 1968 ήταν ο χρόνος των πανεπιστημιακών εξεγέρσεων ο οποίος ακολουθήθηκε από το “θερμό φθινόπωρο” του 1969 που ήταν χρόνος εργοστασιακών εξεγέρσεων. Οι εργάτες στους ιμάντες μεταφοράς και οι φοιτητές ήταν οι κοινωνικές ομάδες που αποτέλεσαν την ραχοκοκαλιά της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς. Από τα δύο αυτά χρόνια εξεγέρσεων προέκυψε μια σειρά αριστερών ομάδων: μαρξιστές – λενινιστές, μαοϊστές, οπεραιστές, αντιιμπεριαλιστές όλων των τάσεων. Όλες αυτές οι οργανώσεις λειτούργησαν ως μικρά κόμματα με οπαδούς με στρατιωτική πειθαρχία, που αναμασούσαν την κομματική κατήχηση με το βλέμμα τους καρφωμένο στις άγριες εργατικές απεργίες στα μεγάλα εργοστάσια. Οι παρεμβάσεις στα εργοστάσια και ο “πόλεμος των εργοστασίων” – “το κόμμα των εργοστασίων”, το οποίο στόχευε σε δράσεις από τη βάση από τους ίδιους τους εργάτες – απέκτησαν προτεραιότητα. Και αυτό δούλεψε: οι μισθοί ανέβηκαν, η παραγωγή στα εργοστάσια έπεσε κατακόρυφα, τα αφεντικά έχασαν τον έλεγχο. Οι εργοδότες χρειάστηκαν μερικά χρόνια για να οργανώσουν την αντεπίθεσή τους, κι αυτό έγινε με μαζικές απολύσεις, αύξηση της αποδοτικότητας, αναδιαρθρώσεις και κλεισίματα εργοστασίων.

Η ανάπτυξη έγινε αρχικά στο Μιλάνο. Η ανεργία αυξήθηκε, οι εργαζόμενοι που δούλευαν σε μικρά εργοστάσια και η μαύρη εργασία αυξήθηκαν. Το 1975 η κρίση του “κόμματος του εργοστασίου” είναι γεγονός, και τα κόμματα της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς διαλύθηκαν το ένα μετά το άλλο. Οι παλιοί αγωνιστές οδηγήθηκαν σε ένα νέο κίνημα, την Autonomia Operaia, βασισμένη στην νέα σύνθεση των τάξεων. Οι νέοι αγώνες άνθισαν έξω από τα εργοστάσια, στα προάστια του Μιλάνου. Η απουσία σταθερού μισθού οδήγησε στη μη πληρωμή ενοικίου, στην άρνηση πληρωμής ολόκληρου εισιτηρίου για τον κινηματογράφο και για τα μέσα μαζικής μεταφοράς, πράγματα που βοηθούν ώστε να θεωρείται επαρκές το εισόδημα των εργαζομένων. Γιατί να μην πληρώνουμε μόνο το μισό εισιτήριο; Ή το μισό λογαριασμό του ηλεκτρικού ρεύματος. Γιατί να τα πληρώνουμε όλα – Δεν πληρώνω, δεν πληρώνω! Σπίτια καταλήφθηκαν και οι οργανώσεις ενάντια στις εξώσεις τα υπερασπίστηκαν. Όλοι αυτοοργανώθηκαν σε συνοικιακές οργανώσεις. Στα προάστια δημιουργήθηκε μια γενιά η οποία ούτε ούτε είχε πάει πανεπιστήμιο ούτε είχε δουλέψει στα μεγάλα εργοστάσια. Συναντήθηκαν στα μεγάλα progressive φεστιβάλ, εμπνευσμένοι από την beat κουλτούρα και τους καταστασιακούς. Αλλά η διαφορά με το αμερικανικό κίνημα των χίπις ήταν ότι αυτοί ήταν παιδιά της εργατικής τάξης και η συνάντησή τους με τους αριστερούς αγωνιστές τους πολιτικοποίησε. Με επίγνωση του ταξικού παρελθόντος τους, έχτισαν στα 70s προλεταριακές ομάδες νέων (circoli del proletariato giovanile) σε κάθε προάστιο.

Τα εγκαταλελειμμένα εργοστάσια στις εργατικές περιοχές καταλήφθηκαν ξανά από τις συνοικιακές επιτροπές και τις προλεταριακές ομάδες νέων όταν ξέσπασε με ένα κύμα καταλήψεων το 1975-76. Οι καταλήψεις αυτές ονομάστηκαν κοινωνικά κέντρα. Αυτά τα δύο χρόνια γύρω στα 20 κοινωνικά κέντρα δημιουργήθηκαν στα προάστια του Μιλάνο. Μέσα από αυτό το κύμα άρχισε τη λειτουργία του και το Leoncavallo, ένα κέντρο με βαθύτατη επιρροή στο κομμάτι των παραδοσιακών εργοστασιακών εργατών. Το πιο “ορθόδοξο” (σ.σ. δε συμβιβάζεται εύκολα, είναι της “παλιάς σχολής”). Οι εργοδότες, οι Χριστιανοδημοκράτες και οι Κομμουνιστές είχαν ιδρύσει ήδη πολιτιστικά κέντρα και Σπίτια του Λαού, στοχεύοντας στο να γεμίσουν τον ελεύθερο χρόνο των εργαζομένων. Αλλά τα κοινωνικά κέντρα ήταν κάτι εντελώς διαφορετικό, ήταν αυτοοργανωμένα και αντιιεραρχικά δομημένα. Εδώ μπορούσαν συνελεύσεις γειτονιάς, θεατρικές ομάδες, συλλογικοί παιδικοί σταθμοί, κέντρα απεξάρτησης και εναλλακτικές αγορές να βρούνε χώρο, και να οργανωθούν άμεσα από τους ανθρώπους της γειτονιάς. Τα ανοιχτά κοινωνικά κέντρα είχαν ακόμα μεγαλύτερη απήχηση από τις ομάδες των νέων και τις συνοικιακές επιτροπές.

Στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 70 η Ιταλία έζησε μια περίοδο τρομερής πόλωσης. Τα δυο μεγαλύτερα κόμματα, οι Χριστιανοδημοκράτες και οι Κομμουνιστές, έκαναν κυβέρνηση συνεργασίας για χάρη της σταθερότητας στη χώρα. Η συναινετική πολιτική ανέδειξε ως μόνη αντιπολίτευση την Autonomia Operaia, η οποία σύντομα έγινε η κυρίαρχη δύναμη στην εξωκοινοβουλευτική αριστερά. Κομμάτια του κινήματος κλιμάκωναν τις σύγκρουση με το κράτος. Η μεγάλη καταπίεση που δέχτηκαν δεν άργησε να επιφέρει τη ριζοσπαστικοποίηση και από τις μαζικές κινητοποιήσεις επέλεξαν το δρόμο του ένοπλου αγώνα. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80 πολλοί αυτόνομοι ακτιβιστές φυλακίστηκαν και οι περισσότεροι από τα “στελέχη” του κινήματος μετακόμισαν στην Γαλλία. Το κίνημα ήταν πια νεκρό και τα μόνα που επέζησαν ήταν τα κοινωνικά κέντρα.

Η έξοδος από την απομόνωση

Ξανασυναντώ τον Luca Casarini. Κάθεται στο Radio Sherwood και πίνει τον καφέ του στο διάλειμμα μεταξύ δύο συναντήσεων. Έχουν περάσει έξι χρόνια από την πρώτη μας συνάντηση. Πλέον τον ξέρω καλύτερα και μπορώ να του θέσω κάποιες πιο κριτικές ερωτήσεις. Ποιά είναι η δράση του κέντρου πέρα από της εκστρατείες; Ποιά είναι η σχέση που έχει αυτός με αυτές;

- “Η δύναμη της Autonomia Operaia ήταν η στήριξη της γειτονιάς. Αλλά όταν η γενιά μου ήταν ενεργή στα μέσα της δεκαετίας του ’80, το κίνημα καταστράφηκε. Δεν γινόταν να οργανώσουμε συναντήσεις στα πανεπιστήμια ή στις πλατείες χωρίς να κάνει έφοδο η αστυνομία και να διακόψει ό,τι κάναμε”, εξηγεί.

Τη δεκαετία του ’80 επικρατούσε μηδενική ανοχή, ο ελεύθερος χώρος για μια ριζοσπαστική πολιτική ήταν ελάχιστος. Παρόλα αυτά τα κοινωνικά κέντρα διαδόθηκαν σε όλη την Ιταλία κυρίως με την βοήθεια των πανκς. Αλλά πλέον δεν υπάρχουν ανοιχτά κέντρα στις συνοικίες. “Οι τοίχοι των κοινωνικών κέντρων υψώθηκαν”, έγιναν προμαχώνες που λειτουργούσαν ως ελεύθεροι χώροι μέσα σε μια εχθρική νεοφιλελεύθερη κοινωνία. Ήταν το καταφύγιο όλων αυτών που δεν άντεχαν το σκληρό περιβάλλον που είχε διαμορφώσει η δεξιά.

- “Το 1986 ξέσπασε ένα κύμα διαμαρτυρίας στα γυμνάσια και λύκεια, πρώτα στην Γαλλία και έπειτα στην Ιταλία. Ήμασταν πέντε μαθητές – διαδηλωτές που αποφασίσαμε να καταλάβουμε μόνοι μας ένα κτήριο. Αυτή ήταν η “γέννηση” του κοινωνικού κέντρου Pedro”, λέει ο Luca.

Ταυτόχρονα καταλήφθηκε το Forte Prenestino στην Ρώμη. Όταν έπειτα ξέσπασε ένας νέος κύκλος αγώνα, αυτή τη φορά στα πανεπιστήμια, το 1990 το “Κίνημα του πάνθηρα”, γεννήθηκε από το κύμα των καταλήψεων σε όλη την Ιταλία. Αυτά τα λέγαμε κοινωνικά κέντρα δεύτερης γενιάς. Για πρώτη φορά μετά από 10 χρόνια υπήρχε ένα κίνημα ξανά στο δρόμο.

Ταυτόχρονα κατέρρευσε και το ιταλικό πολιτικό συναινετικό σύστημα. Σκάνδαλα διαφθοράς και σχέσεις με τη μαφία αποκαλύφθηκαν και ανάγκασαν τα δυο μεγάλα κόμματα, τους Χριστιανοδημοκράτες και το Κομμουνιστικό κόμμα, να καταρρεύσουν στην αρχή της δεκαετίας του ’90. Μέσα από την αναταραχή προέκυψαν αρκετά νέα πολιτικά κόμματα. Ο Μπερλουσκόνι έκανε την εμφάνισή του ως πολιτική δύναμη, οι νεοφασίστες του MSI έγιναν κοινωνικά αποδεκτοί και η αυτονομιστική Λίγκα του βορρά μεγάλωσε σαν χιονοστιβάδα. Αλλά αυτά τα γεγονότα ενεργοποίησαν και ένα αυτόνομο κίνημα το οποίο βγήκε από τα κοινωνικά κέντρα και κατέβηκε στο δρόμο.

- “Ακολούθησε μια συζήτηση μέσα στα κοινωνικά κέντρα σχετικά με το πώς μπορούμε να ξεφύγουμε από την απομόνωση, πώς να αποφύγουμε να γίνουμε γκέτο. Όταν εμφανίστηκε το “Κίνημα του πάνθηρα” επιλέξαμε να πάμε σ’ αυτούς αντί να έρθουν αυτοί σε μας. Ανακαινίσαμε την κουζίνα του Pedro και τη βάλαμε μέσα στο κατειλημμένο ίδρυμα ψυχολογίας. Μέσα σε τρεις μήνες το πανεπιστήμιο ήταν κατειλημμένο και εμείς σερβίραμε φαγητό. Όταν οι φοιτητικές διαδηλώσεις σταμάτησαν το Pedro γέμισε με καινούργιους ακτιβιστές”, λέει ο Luca.

Στη συνέχεια ήρθαν νέες επιρροές.

- “Η εξέγερση των Ζαπατίστας που ξέσπασε στην Chiapas το 1994, έδωσε νέες ιδέες και μια εντελώς νέα γλώσσα επικοινωνίας που βοήθησαν στο να δουλέψουμε την εξωστρέφειά μας και την διείσδυσή μας στην κοινωνία”, λέει ο Luca.

Εμπνευσμένοι από τη συνεργασία των Ζαπατίστας με την τοπική κοινωνία, τα κοινωνικά κέντρα άρχισαν να συνδέονται στενότερα με τους κοινωνικούς αγώνες στις συνοικίες και στα τοπικά κοινωνικά κινήματα. Η πρόσβασή τους στις τοπικές συνελεύσεις, στα τοπικά κανάλια επικοινωνίας (ραδιόφωνο, ιστοσελίδες, δίκτυο επαφών) και στους κύκλους των ακτιβιστών αποτέλεσαν πολύτιμα εφόδια για τις τοπικές κοινωνίες. Τα κοινωνικά κέντρα, ανεξαρτήτου ιδεολογικών τάσεων, έγιναν ξανά ένας τόπος στον οποίο οι συνοικιακές επιτροπές μπορούσαν να συναντηθούν, οι νεοεισερχόμενοι μετανάστες να μάθουν ιταλικά, οι ντόπιοι έμποροι οικολογικών προϊόντων να βρούνε χώρο να πουλήσουν τα προϊόντα τους, τα παιδιά να παίξουν ποδόσφαιρο ή να πάνε στο γυμναστήριο και οι επιτροπές ειρήνης να πάρουν χρόνο προβολής στο τοπικό ραδιόφωνο.

Έφοδος και επαναπροσανατολισμός

Η “μαύρη” δεκαετία του ’80 είχε περάσει. Τα κοινωνικά κέντρα άρχισαν να παίρνουν θέση στην κοινωνία ξανά. Τα περισσότερα αυτοδιαχειριζόμενα κατειλημμένα κοινωνικά κέντρα της εποχής εμφανίστηκαν κατά την περίοδο ’90-’93. Το βάπτισμα του πυρός δόθηκε όταν ο δήμαρχος της Λίγκας του βορρά διακήρυξε τον πόλεμο στα κοινωνικά κέντρα. Ο δήμαρχος δήλωσε πως από δω και στο εξής οι καταλήψεις θα υπάρχουν μόνο ως φαντάσματα στην πόλη του. Οι εξώσεις έδωσαν αφορμή για μία από τις μεγαλύτερες συγκρούσεις στην ιστορία του Μιλάνου. Οι ακτιβιστές έδωσαν βάση στα λεγόμενα του δημάρχου και φόρεσαν τις άσπρες στολές τους. Το κύμα της ακτιβιστικής δράσης – όχι πολύ διαφορετικό από ότι συνέβη έπειτα από την έξωση της κατάληψης Ugndomshuset στην Κοπεγχάγη – είχε ως αποτέλεσμα η κατάληψη Leoncavallo να πάρει γρήγορα ένα καινούριο μεγαλύτερο και καλύτερο κτήριο για να αποκατασταθεί η τάξη στην πόλη.

Αλλά η ερώτηση είναι πώς κατάφεραν τα κοινωνικά κέντρα να επιβιώσουν ενώ το κίνημα είχε διασπαστεί; Πώς ξεπερνιέται η περίοδος της ύφεσης ενώ όλα τα κέντρα απειλούνται με εξώσεις; Πρέπει τα κοινωνικά κέντρα να αρχίσουν διαπραγματεύσεις για να νομιμοποιηθούν ή πρέπει να συνεχίσουν πεισματικά τη ζωή τους παίρνοντας όλα τα ρίσκα ως καταλήψεις; Οι περισσότερες συζητήσεις και διαπραγματεύσεις έγιναν το 1998 σε μια συνέλευση στο νέο Leoncavallo, εκεί θεσπίστηκε μια στρατηγική απόφαση – συμφωνία. Η Carta di Milano περιγράφει πώς πρέπει να γίνει η προσπάθεια για διεύρυνση του πολιτικού χώρου των κοινωνικών κέντρων, μεταξύ άλλων και με το να έχουν δικούς τους υποψηφίους στις λίστες των κομμάτων. Μέσω αυτής της απόφασης εκπροσωπήθηκαν στα δημοτικά συμβούλια του Μιλάνο, της Ρώμης και της Βενετίας οι οποίοι αποτελούσαν μια “κοινοβουλευτική ασπίδα” για τα κέντρα.

- “Με την Carta di Milano έγινε μια προσπάθεια να ξεφύγουμε από την καταστρεπτική δυναμική με το τρίπτυχο “σύγκρουση – καταπίεση – αγώνας ενάντια στην καταπίεση” και να αρχίσουμε μια άλλου είδους ανάπτυξη. Έτσι οι κοινωνικές συγκρούσεις έγιναν πρότζεκτ τα οποία μπορούσαν να οδηγήσουμε σε ένα φαύλο κύκλο “σύγκρουσης – πρότζεκτ – ανάπτυξης των δικαιωμάτων” ”, λέει ο Luca Casarini.

Ένα νέο βήμα για τα κοινωνικά κέντρα που προέκυψε από την Carta di Milano ήταν το να δουλεύουμε όχι μόνο τοπικά στη συνοικία αλλά και να οργανώνουμε εθνικές εκστρατείες καθώς και να αναμιχθούμε στην κεντρική πολιτική σκηνή. Ένα από τα αποτελέσματα της συνέλευσης του Μιλάνο ήταν μια συλλογική εκστρατεία σχετικά με τους επισφαλείς εργαζόμενους – καθώς οι περισσότεροι επισκέπτες των κέντρων δεν είχαν μόνιμη δουλειά. Το κοινό σύμβολο του αγώνα ήταν οι άσπρες στολές, οι οποίες είχαν χρησιμοποιηθεί πιο πριν από την ομάδα περιφρούρησης του Leoncavallo. Τα κέντρα που είχαν συμφωνήσει την Carta di Milano άρχισαν να πειραματίζονται με νέους τρόπους σύγκρουσης και με το πως θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ευρύτερη συναίνεση γύρω από ριζοσπαστικές πρακτικές. Αυτό οδήγησε σε κοινωνικούς πειραματισμούς με αντιπαραθέσεις χωρίς βία αλλά με πολιτική ανυπακοή. Οι άσπρες στολές κινήθηκαν στα όρια μεταξύ άμεσης δράσης και συμβολικών διαμαρτυριών. Οι μαζικές δράσεις ήταν συχνά εντυπωσιακές: εισβολές και σαμποτάζ σε νεόκτιστα κέντρα κράτησης προσφύγων ή σπασίματα των κόκκινων ζωνών της αστυνομίας σε διάφορες συνόδους κορυφής.

Πίσω και πέρα από τις εκστρατείες

Πολλά κοινωνικά κέντρα είναι σκεπτικά για τις πολιτικές εκστρατείες και έχουν επιλέξει να σταματήσουν να συμμετέχουν. Είτε λόγω του ότι δεν πίστευαν σ’ αυτό τον τρόπο δράσης είτε γιατί είχαν άλλη πολιτική γραμμή. Η διαφορά μεταξύ των κοινωνικών κέντρων είναι μεγάλη, κάποια είναι περισσότερο απολίτικα και πολιτιστικά, άλλα είναι πιο πολιτικά με λενινιστική ή αναρχική ιδεολογία. Κάθε κύκλος αγώνων δημιουργεί νέα κέντρα, τα οποία συσσωρεύουν εμπειρίες από τους αγώνες στην καθημερινή ζωή και τις χρησιμοποιούν στο νέο κύμα αγώνων που θα έρθει. Σε μια συνάντηση μεταξύ διαφορετικών γενιών καταληψιών στο kafe Hängmattan στην Στοκχόλμη το φθινόπωρο του 2009, ο Rocco από το κέντρο Crash μας μίλησε για τον διαρκή αγώνα τους με στόχο να δημιουργήσουν ένα κοινωνικό κέντρο στην Bologna. Το Crash όχι μόνο δεν είναι μέλος των κέντρων της Carta di Milano αλλά είναι ένα κέντρο της παλιάς σχολής με ρίζες στην Autonomia Operaia.

Η πρώτη μικρής διάρκειας κατάληψη σε αυτό το κέντρο έγινε το Νοέμβριο του 2003 και τα επόμενα πέντε χρόνια κάθε χρόνο καταλάμβαναν νέα κτήρια αφού τους έδιωχναν από τα παλιά. Σιγά σιγά η συλλογικότητα αναγνωρίστηκε ως μια πολιτική δύναμη του δήμου.

- “Με κάθε κατάληψη ισχυροποιούσαμε τη θέση μας και μεγαλώναμε τη συλλογικότητα για να κάνουμε την επόμενη κατάληψη ώστε να ασκούμε διαρκή πίεση στον δήμαρχο της Bologna”, εξηγεί ο Rocco.

Όταν το Crash δέχτηκε έφοδο από την αστυνομία κάλεσε να γίνουν διαδηλώσεις σε όλη την Ιταλία και όλα τα κοινωνικά κέντρα έδειξαν τη στήριξή τους. Έτσι τα προβλήματα του δήμου όταν έδιωχνε τους καταληψίες μεγάλωναν. Έπειτα από μια μεγάλη και δυναμική κινητοποίηση με συμμετοχή 6.000 διαδηλωτών το 2008 – ακριβώς μετά από μια έφοδο εναντίον του Crash – ο δήμος τους άφησε ήσυχους στο νέο χώρο που κατέλαβαν. Μάλιστα το μοντέλο στήριξης μεταξύ των κοινωνικών κέντρων στη Ρώμη “τυποποιήθηκε” σε μια συμφωνία αλληλοβοήθειας που συμμετέχουν όλα τα κοινωνικά κέντρα της πόλης. Ανεξαρτήτου των πολιτικών τάσεων που επικρατούν σε κάθε κέντρο, έχουν ανοιχτά δηλώσει στον νεοφασίστα δήμαρχο της πόλης ότι μια επίθεση εναντίον ενός κέντρου ισοδυναμεί με μια επίθεση εναντίον όλων και ότι όλα τα κοινωνικά κέντρα θα βγουν στο δρόμο αν γίνει κάτι τέτοιο.

Αλλά η στήριξη δεν έρχεται μόνο από έξω. Το Crash είναι ενεργό στη γειτονιά, το γυμναστήριο τους και το κέντρο εκμάθησης πολεμικών τεχνών είναι ανοιχτά για όλους. Αυτό ήταν καθοριστικό στην προσπάθειά τους να πάρουν στήριξη από τη γειτονιά και γενικά για να έχουν τη δυνατότητα να παρεμβαίνουν πολιτικά στη συνοικία.

- Τα κοινωνικό κέντρο λειτουργεί ως ένα κόμμα της γειτονιάς, ασκεί την πολιτική τους μέσω της τοπικής στήριξης, λέει ο Rocco.

“Η διαφορά γίνεται ξεκάθαρη όταν κάποιος, για παράδειγμα, ασχολείται με το ζήτημα της επισφάλειας και των ανασφάλιστων εργαζομένων. Τα σωματεία βάσης, όπως το Cobas, το βλέπουν ως ένα ζήτημα εργασιακό, ένα ζήτημα σχετικά με τη μορφή πρόσληψης του εργαζόμενου. Οι οργανωτές των διαδηλώσεων για την εργατική Πρωτομαγιά ως ένα ζήτημα για να ασκήσουν πολιτική πίεση, να αναγκάσουν τα σωματεία και τα κόμματα να δράσουν ώστε να τεθεί το θέμα στην ημερήσια διάταξη. Για μας στο Crash η επισφάλεια δεν είναι απλά ένα εργασιακό θέμα, αλλά κάτι το οποίο επηρεάζει την στέγη, το εισόδημα και τα έξοδα, την ιθαγένεια και εν τέλει την ίδια τη ζωή των ατόμων. Το κοινωνικό κέντρο είναι για αυτά τα άτομα ένα εργαλείο που τους βοηθάει να ασχοληθούν με το ζήτημά τους.”

Στο Crash οργανώνονται εργαστήρια ή ομιλίες, sportello, όπου όλοι οι οποίοι βρίσκονται στην επισφάλεια είναι καλοδεχούμενοι να συμμετέχουν, να πάρουν πληροφορίες και ταυτόχρονα να οργανώσουν συλλογικές δράσεις με στόχο να καλυτερεύσουν την κατάστασή τους. Εκτός των συναντήσεων στα κοινωνικά κέντρα οργανώνονται και καταλήψεις σπιτιών, γίνονται συλλογικές παρεμβάσεις για τη μείωση της τιμής του φαγητού ή των τιμών των εισιτηρίων κινηματογράφου, μπλόκα εναντίον των εργοδοτών, οργανώνονται οι άνθρωποι που δεν έχουν χαρτιά, δημιουργείται πίεση προς το δήμαρχο και οργανώνονται κινήσεις για να απαιτήσουν κοινωνικό επίδομα για όλους. Η έλλειψη της συλλογικότητας για κάποιον που μεταναστεύει συνεχώς, ή για κάποιον που πάει από τη μια δουλειά στην άλλη, μπορεί να καλυφθεί με τις συναντήσεις που γίνονται στο κοινωνικό κέντρο, το οποίο αποτελεί ένα σημείο συνάντησης και ένα κοινωνικό εργαστήρι για τους επισφαλείς εργαζόμενους μέσω του οποίου μπορούν να δράσουν.

Μπορεί να πει κάποιος ότι αποτελεί ειρωνεία της ιστορίας το γεγονός ότι τα τοπικά εργοστάσια γύρω από τα οποία συσπειρώθηκαν οι εργαζόμενοι και αποτέλεσαν την αρχή του αγώνα τους (το κόμμα των εργοστασίων) τώρα ξανά διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην πολιτική ταξική σύνθεση. Σήμερα τα εγκαταλελειμμένα εργοστάσια έχουν μετατραπεί σε κοινωνικά κέντρα (το κόμμα της γειτονιάς) και είναι ένας χώρος στον οποίο οι ανασφάλιστοι και οι μερικής απασχόλησης εργαζόμενοι μπορούν να συναντηθούν και να βρουν το σημείο έναρξης της δικής τους συλλογικής δράσης.

του Mathias Wåg δημοσιευμένο στην εφημερίδα Brand

Related Posts:

• Μία, εκατό, χιλιάδες καταλήψεις (μέρος 1α – Ιταλία)
• Μία, εκατό, χιλιάδες καταλήψεις (μέρος 3 Δανία)
• Καταλήψεις σχολείων στη Πάτρα
• Πιο Πρετεντέρης γίνεται? Κι όμως γίνεται!
• Αφιέρωμα στo ελληνικό κίνημα από σουηδικό αναρχικό περιοδικό

Το κόμμα της γειτονιάς

Τα κοινωνικά κέντρα προέκυψαν από την εξάπλωση των εργατικών αγώνων από τα εργοστάσια στην κοινωνία. Έχουν επιβιώσει μέσα από πολλές περιόδους, νικώντας τόσο την καθημερινότητα όσο και την καταπίεση. Και κάθε φορά που οι αγώνες έρχονται στο προσκήνιο αποτελούν ένα ξεκάθαρο κέντρο τους. Πώς, όμως, ιστορικά έφτασαν να έχουν πάρει αυτό τον ρόλο;

Το βιντεοκλίπ της Laura παίζει όλη μέρα στο ιταλικό MTV. Η καριέρα της Laura Abeles σημειώνει ανοδική πορεία από τότε που συμμετείχε στο φεστιβάλ “ελαφρού” τραγουδιού (σ.σ. σαν τη Eurovision) στο San Remo. Στο βίντεο του τραγουδιού Basta! φεύγει από το κοινωνικό κέντρο Factory στη Ρώμη. Την ακολουθούν βιαστικά πολλοί φίλοι από το κοινωνικό κέντρο και προσπαθούν να την κρατήσουν ώστε να μη φύγει. Κρεμιούνται πάνω της, την τραβάνε από το παλτό, την παρακαλούν. Αλλά αυτή προχωράει, θέλοντας να συμβολίσει την μετάβαση από την υποκουλτούρα στο mainstream και τη διασημότητα. Τα κοινωνικά κέντρα αποτελούν ένα γενικό σημείο αναφοράς στην Ιταλία και η εικόνα που φαίνεται προς τα έξω είναι τοίχοι γεμάτοι γκραφίτι, ημιπαράνομες συναυλίες σε εγκαταλελειμμένα βιομηχανικά κτήρια. Οι περισσότεροι νέοι έχουν πάει στα κοινωνικά κέντρα για κάποιο θεατρικό έργο, φεστιβάλ τέκνο ή χιπ-χοπ. Τα κοινωνικά κέντρα αποτελούν βασικό κομμάτι της ιταλικής μουσικής σκηνής, είναι το έδαφος στο οποίο “φυτρώνει” η ανεξάρτητη μουσική σκηνή. Στην Ιταλία υπάρχουν περισσότερα από 200 κέντρα σχεδόν σε όλες τις μεγάλες πόλεις.

Υπάρχει όμως και μια άλλη εικόνα, αρκετά διαδεδομένη, για τα κοινωνικά κέντρα: αυτή του πολιτικού υποκειμένου της άκρας αριστεράς. Εκεί που η Laura γύρισε το βιντεοκλίπ της, στέκεται στις 28 Ιανουαρίου ο γενικός γραμματέας του σωματείου μεταλλωρύχων Maurizio Landini στο κοινωνικό κέντρο Rivolta. Εξήγησε τους λόγους για τους οποίους οι εργαζόμενοι της Fiat απειλούνται από τη μεταφορά του τοπικού εργοστασίου κάτι που ενδιέφερε όχι μόνο τους ανασφαλείς εργαζομένους αλλά και φοιτητές και ακτιβιστές από το κέντρο. Ο Maurizio Landini ζήτησε βοήθεια από τους φοιτητές μετά το χειμωνιάτικο κύμα των καταλήψεων που διαμαρτύρονταν για την εμπορευματοποίηση της εκπαίδευσης. Ο Landini περιόδευσε στα κοινωνικά κέντρα με σκοπό να ζητήσει τη στήριξή τους για την επερχόμενη γενική απεργία και για να ενισχύσουν την κοινή προσπάθεια Uniti contra la crisi (Ενωμένοι κόντρα στην κρίση). Και δεν είναι ο μόνος που χτυπάει την πόρτα των κοινωνικών κέντρων. Μέχρι και ο αρχηγός κόμματος Nichi Vendola έχει επισκεφθεί το κέντρο τον τελευταίο χρόνο για να ζητήσει τη στήριξη σχετικά με τη νέα προσπάθεια του κόμματός του για την αναγέννηση της ναυαγισμένης αριστεράς.

Πώς κολλάνε αυτές οι δύο όψεις; Από τη μία μεριά τα κοινωνικά κέντρα ως ελεύθεροι χώροι υποκουλτούρας και από την άλλη ως πολιτικά υποκείμενα; Ο σύνδεσμος βρίσκεται στον αγώνα στη γειτονιά και στην υποστήριξη της τοπικής κοινωνίας.

Leoncavallo

Πετάμε παιχνίδια σε πλαστικές ασπίδες, σπρώχνουμε, χτυπάμε, πειραματιζόμαστε. Οι φίλοι μας έχουν φορέσει τις άσπρες φόρμες τους, παίρνουν τις ασπίδες από αφρολέξ και τα κράνη τους. Θα πετύχει άραγε αυτή η στρατηγική; Είναι άνοιξη του 2001. Είμαστε μια ομάδα Σουηδών ακτιβιστών που βρίσκεται στο Μιλάνο για μια διεθνή συνάντηση στο κοινωνικό κέντρο Leoncavallo. Ο στόχος μας είναι να κινητοποιήσουμε τον κόσμο σχετικά με τη σύνοδο του Γκέτεμποργκ και να πάρουμε ιδέες και έμπνευση. Οι κινητοποιήσεις του κινήματος της αντιπαγκοσμιοποίησης ενάντια στη σύνοδο της Παγκόσμιας τράπεζας στην Πράγα έχει γίνει μόλις δύο μήνες πριν. Εκεί είχαμε τους Γερμανούς αυτόνομους στο μαύρο μπλοκ, το αγγλικό κόκκινο καρναβαλομπλόκ Reclaim the streets και τους Ιταλούς από τα κοινωνικά κέντρα με τις άσπρες στολές γεμάτες βάτα όλοι από αντίθετες κατευθύνσεις μπλοκάραμε αποτελεσματικά τη σύνοδο κορυφής. Μια ποικιλία τακτικών δοκιμάστηκαν “στο δρόμο”. Τώρα ξανασυναντιόμαστε στο Leoncavallo. Το Leoncavallo είναι το πρώτο, το μεγαλύτερο και το πιο γνωστό κοινωνικό κέντρο. Σαν μια μικρή Κριστιανία σε ένα κτήριο. Περίπου εκατό φορές μεγαλύτερο από το kafe 44 (σ.σ. “αναρχική” καφετέρια στη Στοκχόλμη). Στο εστιατόριο κάθονται οι ηλικιωμένοι εργάτες μαζί με παιδιά και τρώνε μακαρόνια. Στη βιβλιοθήκη αναμειγνύονται η βαριά θεωρία με μαλακά ναρκωτικά, φυτά μαριχουάνας συμβιώνουν με τα βιβλία του Νέγκρι. Στο χώρου θεάτρου προβάρεται ένα θεατρικό. Αργότερα το βράδυ θα γίνει ένα rave πάρτι με μερικές χιλιάδες άτομα στον συναυλιακό χώρο. Στον εξωτερικό χώρο της καφετέριας συνεχίζονται οι συζητήσεις και δοκιμάζουμε τις άσπρες στολές που θα φορέσουμε στη διαδήλωση.

Αυτή είναι η πρώτη μου επίσκεψη σε ένα κοινωνικό κέντρο. Αλλά θα ακολουθήσουν πολλές τα επόμενα 10 χρόνια. Τον επόμενο χρόνο ξαναερχόμαστε στην Ιταλία, για το ευρωπαϊκό κοινωνικό φόρουμ. Οι άσπρες στολές βρίσκονται στο ράφι και η εκστρατεία των κοινωνικών κέντρων λέγεται τώρα “Οι Ανυπάκουοι”. Κάθομαι στο πάνελ της ομιλίας, αυτή την φορά για να κινητοποιήσω τον κόσμο για την σύνοδο κορυφής της Ευρωπαϊκής ένωσης στη Κοπεγχάγη. Αυτή την φορά είναι καλύτερα, το κίνημα των ανυπάκουων αποφάσισε να ταξιδέψει στην σύνοδο κορυφής.

Έχουμε κανονίσει μία συνάντηση στον κλασσικό αυτόνομο ραδιοσταθμό Radio Sherwood στην Padua, με τον Luca Casarini εκπρόσωπο του κινήματος των ανυπάκουων και των κοινωνικών κέντρων της βορειοανατολικής Ιταλίας. Ο Λούκα προσπαθεί να μας “διδάξει” σχετικά με το ποια αιτήματα πρέπει να θέσουμε, πώς πρέπει να οργανώσουμε την διαδήλωση, ποιες τακτικές πρέπει να χρησιμοποιήσουμε. Οι σύντροφοι μου γίνονται έξω φρενών και φεύγουν. Εγώ προσπαθώ προσεκτικά να επισημάνω ότι εδώ και ένα χρόνο δουλεύουμε για αυτή την κινητοποίηση, όλα τα σχέδια μας είναι ήδη έτοιμα και τα δίκτυα οργάνωσης ήδη χτισμένα.

Το κίνημα ενάντια στην παγκοσμιοποίηση, τα κοινωνικά φόρουμ, οι επιτυχίες των βιβλίων “No logo” και “Imperiet” έχουν ανοίξει ένα νέο πολιτικό χώρο. “Τώρα πρέπει εμείς ως κοινωνικά κέντρα να το γεμίσουμε με τις πράξεις μας. Για μας αυτό αποτελεί μια ευκαιρία να διευρύνουμε τις συγκρούσεις μας”, λέει ο Luca.

Πάνω σε αυτό το σημείο συμφωνώ. Είμαι εντυπωσιασμένος απο το πώς οι Ιταλοί αυτόνομοι επιτυγχάνουν να διαμορφώσουν πολιτικές, ανοιχτές και αισθητές καμπάνιες σε όλη την Ιταλία. Από το ότι καταφέρνουν να γίνουν μία πολιτική δύναμη που παίζει ρόλο στην κεντρική πολιτική σκηνή. Πώς εδώ και πολλά χρόνια χρησιμοποιούν τις άσπρες στολές, ως μια παρέμβαση στο κίνημα εναντίων της παγκοσμιοποίησης; τους ανυπάκουους ως για να διαμαρτυρηθούν μέσω του αντιπολεμικού κινήματος, το senza volto για να δώσουν φωνή στους μετανάστες χωρίς χαρτιά, στους “μαύρους” εργαζόμενους και στους άστεγους στις δημοτικές εκλογές στη Ρώμη. Ή ακόμα το “Ενωμένοι ενάντια στην κρίση” σήμερα, στις διαδηλώσεις ενάντια στην λιτότητα και στη μείωση παροχών.

- “Κάθε πολιτική καμπάνια έχει μια ημερομηνία λήξης. Αποτελεί μία άμεση παρέμβαση σε ένα ευρύτερο κοινωνικό θέμα. Έτσι ένα ζήτημα δεν μπορεί να γίνει αυτοσκοπός παρά μόνο είναι προσωρινό πρότζεκτ”, εξηγεί ο Λούκα στην συνάντηση μας. Έτσι, άφησαν στην άκρη τις άσπρες στολές τους στην Γένοβα.

Αυτές οι παρεμβάσεις συνοψίζονται συχνά σε μια ετήσια εθνική συνάντηση στο κοινωνικό κέντρο Rivolta που βρίσκεται έξω από τη Βενετία. Τους επισκέπτομαι κάθε χρόνο. Σ’ αυτές τις συναντήσεις ο σκεπτικισμός μου αρχίζει να εντείνεται διότι είναι μεγάλες και μοιάζουν συνήθως περισσότερο τελετουργίες παρά εργαστήρια δημιουργίας. Δεκαπέντε άνθρωποι κάθονται στο πάνελ και διαβάζουν κείμενα σχετικά με την κατεύθυνση που πρέπει να πάρει το κίνημα. Οι ίδιες προτάσεις. Όλα είναι καινούρια, αλλά τίποτα δεν είναι όντως καινούριο – μόνο τα σύμβολα και οι λέξεις αλλάζουν. Οι θεωρίες γίνονται ψυχρή ιδεολογία. Και είναι εκπληκτικό το πόσο λανθασμένη είναι η κατάληξη των πολιτικών αναλύσεων. Όπως, για παράδειγμα, η πίστη σε ένα νέο Ευρωπαϊκό σύνταγμα. Ή οι αποτυχημένες προσπάθειες συνεργασίας με τα κόμματα οι οποίες πάντα έχουν ως αποτέλεσμα την εξαπάτηση από αυτά. Ή τα συνθήματα όπως “ελευθερία” και “αυτοδιάθεση” που έχουν στόχο να “κλέψουν” οπαδούς της Λίγκα του Βορρά.

Παρόλα αυτά, πάντα υπάρχει μια μέση οδός σε κάθε κοινωνικό αγώνα στην κοινωνία. Όταν παραστρατούν πάντα υπάρχει κάποιος που θα τους επαναφέρει στο “σωστό δρόμο”. Αναγκάζοντας το “υπεροικοδόμημα” να σκεφτεί ξανά. Να προσαρμοστεί στην πραγματικότητα. Σταματώντας τον πομπώδη φιλοσοφικό λόγο και διορθώνοντας τις μεγάλες ιδεολογικές αφηγήσεις. Μου πήρε χρόνο μέχρι να το αντιληφθώ. Και αυτό έγινε όταν άρχισα να ταξιδεύω στα κοινωνικά κέντρα και να παρακολουθώ την καθημερινή τους πρακτική, τη δουλειά τους με τα σωματεία βάσης, τοπικές συνελεύσεις, την οργάνωσή τους στο μεταναστευτικό θέμα. Τότε άρχισα να καταλαβαίνω πως κρατιούνται στον σωστό δρόμο. Υπάρχει η ικανότητα της αυτοκριτικής. Όταν οι θεωρητικοί δείχνουν πως μια κατεύθυνση και οι αγώνες προς μια άλλη – τότε οι θεωρητικοί πρέπει να κάνουν πίσω. Η πράξη πάντα διορθώνει τη θεωρία, οδηγώντας την ξανά στο σωστό δρόμο. Αυτό είναι το φάρμακο για να μη γίνουν οι λάθος θεωρίες ιδεολογία. Έτσι η πολιτική βρίσκει τις ρίζες της, την αρχή της: τα πλοκάμια προς την κοινωνία τα οποία επιτρέπουν στα κοινωνικά κέντρα να λειτουργούν ως το “κόμμα της γειτονιάς”.

Related Posts:

• Μία, εκατό, χιλιάδες καταλήψεις (μέρος 1β – Ιταλία)
• Μία, εκατό, χιλιάδες καταλήψεις (μέρος 3 Δανία)
• Πιο Πρετεντέρης γίνεται? Κι όμως γίνεται!
• Καταλήψεις σχολείων στη Πάτρα
• Μία, εκατό, χιλιάδες καταλήψεις (μέρος 2 Αγγλία)

Related Posts:

• Στιγμές δημοκρατίας
• ΠΑΣΟΚο, κο, κο, κο!
• Οι άνθρωποι με τα γιαούρτια
• Άρωμα μιας άλλης εποχής
• Οι γνωστοί κουκουλοφόροι

Related Posts:

• Άρωμα μιας άλλης εποχής
• Το Πραγματικό Χριστουγεννιάτικο Δέντρο
• Γενική Απεργία 11/5
• Κινητοποίηση για την προάσπιση της Πληροφορικής παιδείας
• Δράσεις της ΕΣΕ για την τριτοβάθμια

Related Posts:

• "This is our night" mixed με το "Άξιον Εστί" του Θεοδωράκη… κι ο Σάκης Ρουβάς: "Whoooow"
• Με 1.360.000 συν μερικά ευρώ που δεν μπορεί να προσδιορίσει ακόμα "επιδότησε" η κυβέρνηση τη Λευκίμμη
• To mellon einai "mauro"
• Χρεωκοπεί η Ελλάδα ή η …Ε.Ε ;
• "Ανόητη η πιστοποίηση χρήσης Η/Υ"

Related Posts:

• Παράσταση: Οι καραγκιόζηδες στο Grand Serai
• Η ελεύθερη διακίνηση ιδεών… Δεν φιμώνεται! Δεν καταστέλεται!
• Στιγμές δημοκρατίας
• Ηγουμενίτσα: πορεία αλληλεγγύης στους μετανάστες
• Επίθεση του Ισραϊλινού στρατού στα πλοία της ανθρωπιστικής βοήθειας. Πληροφορίες για νεκρούς

Related Posts:

• Μαγειρεύοντας στη Βουλή
• Οι πρόσφατες αγωνιστικές "εκπτώσεις" του ΚΚΕ και η "αιχμή" των βιβλίων στα ΑΕΙ/ΤΕΙ
• ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ Πρωτοβουλίας Πρωτοβάθμιων Σωματείων για την αλληλεγγύη στην Κωνσταντίνα Κούνεβα
• Η ελεύθερη διακίνηση ιδεών… Δεν φιμώνεται! Δεν καταστέλεται!
• Αλληλεγγύη στην Κούνεβα και τους σύγχρονους ΣΚΛΑΒΟΥΣ, Έλληνες και μή