WSJE: To σκληρότερο τίμημα της ελληνικής κρίσης

Μετάφραση μέρους άρθρου του World Street Journal (Europe) του Marcus Walker  (20 Σεπτεμβρίου 2011)

Ηράκλειο, Ελλάδα —  Την πρώτη φορά που οδηγήθηκε στην απελπισία, ο Βαγγέλης Πετράκης ήπιε ένα δηλητηριώδες παρασκεύασμα από μπύρα και βενζίνη.

Στο σημείωμα που άφησε δεν ανέφερε τα οικονομικά προβλήματα που είχε η επιχείρησή των φρούτων και λαχανικών που είχε, μιας και η οικογένεια του τα γνώριζε. Αντ’ αυτού, άφησε οδηγίες προς στα παιδιά του για το πως να φροντίζουν τα ζώα του. Το σημείωμα ξεκινούσε: «Βάλε την μάνα, σε άλλο σημείο από τα κουνελάκια».

Έπειτα είχε δεύτερες σκέψεις και κάλεσε τον γιο του, Στέλιο, που τον πήγε στο νοσοκομείο. Ο Πετράκης επιβίωσε αυτής της απόπειρας αυτοκτονίας. Αλλά η κατάρρευση της ελληνικής οικονομίας και η καταστροφή της επιχείρισης του σύντομα θα τον ωθήσουν σε μια πιο αποφασιστική προσπάθεια.

«Ήταν η ντροπή, ο φόβος, η υπερηφάνεια, και η αξιοπρέπεια», λέει ο γιος του. «Όποιον και να ρωτήσετε, θα σας πει ότι ήταν ένας άνθρωπος με αξιοπρέπεια».

Η μεταβολή του επίσημου δείκτη ανεργίας τα τελευταία χρόνια (πηγή: ΕΤΕ).

Μετά από δύο χρόνια κρίσης χρέους στην Ελλάδα, οι πολίτες της παραπαίουν από τα μέτρα λιτότητας που επιβάλλονται για την πρόληψη της αδυναμίας πληρωμής του δημόσιου χρέους που θα μπορούσε να προκαλέσει χάος σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ο οικονομικός πόνος είναι η τιμή που η Ελλάδα και η Ευρώπη πληρώνουν για να υπερασπιστούν το ευρώ, το επίκεντρο των 60 ετών προσπάθειας για την ενότητα της ηπείρου. Αλλά, συνάμα με την συρρίκνωση της οικονομίας στην Ελλάδα, η κοινωνία της ξεφτίζει, εγείροντας ερωτήματα για το πόσο καιρό οι Έλληνες θα είναι σε θέση ακόμη να φέρουν αυτό το βάρος.

Τα αποτελέσματα των μέτρων σκληρής λιτότητας. Αριστερά το ΑΕΠ και δεξιά η Κατανάλωση (πηγή: Ελληνική Κυβέρνηση)..

Το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν, κατά το δεύτερο τρίμηνο, μειώθηκε κατά περισσότερο από 7% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, και εν μέσω περικοπών των δημοσίων δαπανών και των φορολογικών αυξήσεων προβλέπεται μια μείωση έως περίπου το 20% του ΑΕΠ. Η ανεργία είναι πάνω από 16%. Η εγκληματικότητα, η έλλειψη στέγης, η μετανάστευση και οι προσωπικές πτωχεύσεις είναι σε άνοδο.

Η πιο δραματική ένδειξη του πόνου στην Ελλάδα, ωστόσο, είναι το κύμα αυτοκτονιών.

Οι καταγεγραμμένες αυτοκτονίες έχουν σχεδόν διπλασιαστεί από πριν την κρίση σε περίπου 6 ανά 100.000 κατοίκους ετησίως, σύμφωνα με το ελληνικό υπουργείο υγείας και μια φιλανθρωπική οργάνωση που ονομάζεται Κλίμακα.

Περίπου 40% περισσότεροι Έλληνες αυτοκτόνησαν κατά τους πρώτους πέντε μήνες του τρέχοντος έτους σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, λέει το υπουργείο Υγείας.

Αστυνομικοί προσπαθούν να σβήσουν τη φωτιά σε άτομο που αυτοπυρπολήθηκε στη Θεσσαλονίκη την περασμένη Παρασκευή. Ο πρώην ιδιοκτήτης μικρής επιχείρησης, ο οποίος είπε ότι έχει καταστραφεί από τα τραπεζικά δάνεια, τελικά επέζησε.

Άλλοι έχουν κάνει απόπειρες αυτοκτονίας. Την Παρασκευή, σύμφωνα με την ελληνική αστυνομία, ένας άνθρωπος στα 50 του, πνιγμένος από τα χρέη του, χρειάστηκε να νοσηλευτεί μετά τον αυτοπυρπολισμό του έξω από το υποκατάστημα μιας τράπεζας στη Θεσσαλονίκης.

Οι αυτοκτονίες έχουν επίσης αυξηθεί και σε μεγάλο μέρος της υπόλοιπης Ευρώπης από τότε που άρχισε η οικονομική κρίση, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο βρετανικό ιατρικό περιοδικό The Lancet, η οποία ανέφερε ότι η Ελλάδα είναι μεταξύ των που έχουν πληγεί περισσότερο.

Ενώ ορισμένες χώρες έχουν υψηλότερα ποσοστά καταγεγραμμένων αυτοκτονιών, συμπεριλαμβανομένων και των ΗΠΑ με πάνω από 10 ανά 100.000 κατοίκους, οι ειδικοί λένε ότι τα δεδομένα στην Ελλάδα υποεκτιμούνται σημαντικά καθώς το γεγονός μιας αυτοκτονίας φέρει ένα ισχυρό αρνητικό στίγμα μεταξύ των Ελλήνων. Η Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία απαγορεύει την κηδεία σε αυτόχειρες, εκτός αν ο αποθανών ήταν ψυχικά ασθενής. Οι οικογένειες συνήθως καλύπτουν τους θανάτους από αυτοκτονία σαν ατυχήματα.

Μια τηλεφωνική γραμμή ψυχολογικής υποστήριξης, η φιλανθρωπική ομάδα Κλίμακα, δέχονταν περίπου 4 έως 10 κλήσεις την ημέρα, αλλά «τώρα υπάρχουν μέρες που έχουμε μέχρι και 100 κλήσεις», λέει ο ψυχολόγος, Άρης Βιολατζής.

Ο καλών έχει συχνά ένα συγκεκριμένο προφίλ: άνδρας, ηλικίας 35 έως 60 ετών και οικονομικά κατεστραμμένος. «Έχει χάσει, επίσης, την βασική του ταυτότητα ως συζύγου και προστάτη, και δεν μπορεί να είναι ο ίδιος άνθρωπος πια, σύμφωνα με τα πολιτιστικά μας πρότυπα», λέει ο κ. Βιολατζής.

Το Ηράκλειο, το εμπορικό κέντρο του νησιού της Κρήτης, είδε μια έξαρση τέτοιων θανάτων και αυτοκτονιών.

Ο κ. Πετράκης, ο έμπορος φρούτων και λαχανικών, ήταν μόνο μία από τις τρεις πρόσφατες απόπειρες αυτοκτονίας σε μια συγκεκριμένη λαχαναγορά της πόλης.

Τα θύματα ήταν κάποτε συνήθως άρρενες έφηβοι ή ηλικιωμένοι που αντιμετώπιζαν κάποια σοβαρή ασθένεια. «Υπό κανονικές συνθήκες οι περιπτώσεις αυτοκτονίας συχνά συνδυάζουν ένα μείγμα παραγόντων, όπως ψυχική ασθένεια κ.α», λέει η τοπική ψυχίατρος Εύα Μαρία Τσαπάκη.

Όμως, η οικονομική κατάρρευση έχει δημιουργήσει ένα «νέο φαινόμενο, εκείνο των επιχειρηματιών που δεν έχουν προηγούμενο ιστορικό ψυχικής νόσου και που βρίσκονται νεκροί βδομάδα παρά βδομάδα», λέει. «Είναι πολύ ασυνήθιστο».

Μέρος της εξήγησης, μερικοί ντόπιοι φαίνεται να πιστεύουν, βρίσκεται στο πλέγμα της πιστωτικής φούσκας και της Κρητικής ανδρικής ταυτότητας. Η ιστορία του νησιού της εξέγερσης κατά των ξένων κατακτητών, από τους Τούρκους και τους Ναζί, έχει εδραιωθεί ένα πολιτιστικό ιδανικό της ανδρικής δύναμης και υπερηφάνειας.

«Η υπερηφάνεια μας είναι τόσο υψηλή όσο ο Ψηλορείτης», το ψηλότερο βουνό του νησιού, λέει ο Γιάννης Τσεβαμπίνας, ένας τοπικός δικηγόρος. Ο πολιτισμός γεννά αυτοπεποίθηση, εξωστρέφεια και περιπετειώδεις χαρακτήρες, λέει, «αλλά όταν υπερηφάνεια χαθεί, μπορεί επίσης να γίνεις ευάλωτος».

(το άρθρο συνεχίζεται στην αρχική έκδοση μιλώντας εκτενέστερα για την περίπτωση του κ. Πετράκη)

μετάφραση: bill

Κατηγορία: Αναδημοσιεύσεις, Ενημέρωση, Κοινωνία, Πολιτική
Tags: , , , , , , , , , , , , .


Σχόλια...

Σχολιάστε...