Η πρόταση οδηγίας για την επέκταση της διάρκειας προστασίας των ηχογραφήσεων υποθηκεύει το πολιτιστικό μας μέλλον

Άρθρο των Νίκου Κοσσυφίδη και Πρόδρομου Τσιαβού από το www.digitalrights.gr.

Τα γεγονότα

Στις 23/04/09 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ψήφισε υπέρ της πρότασης για την επέκταση της διάρκειας προστασίας των συγγενικών δικαιωμάτων στις ηχογραφήσεις. H πρόταση αυτή είναι εξαιρετικά προβληματική καθώς όπως θα δούμε έχει φτιαχτεί αποκλειστικά στα μέτρα των 4 μεγάλων δισκογραφικών εταιριών ενώ αγνοεί μελέτες και γνωμοδοτήσεις επίσημων φορέων και ακαδημαϊκών, ενώ δεν ευνοεί τελικά ούτε τους καλλιτέχνες, ούτε τους καταναλωτές. Για να καταλάβουμε πώς λειτουργεί το συγκεκριμένο σύστημα προστασίας, θα πρέπει να ανατρέξουμε λίγο στις βασικές αρχές του.

Τι είναι το Copyright

Το Copyright είναι χοντρικά τα αποκλειστικά δικαιώματα των πνευματικών δημιουργών στα έργα τους και αντιστοιχεί σε γενικές γραμμές σε δύο είδη δικαιωμάτων: Πρώτον, στα δικαιώματα των δημιουργών επί των πρωτοτύπων πνευματικών τους έργων, που αποκαλούνται δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και δεύτερον, στα δικαιώματα των υπόλοιπων συντελεστών (τραγουδιστών, μουσικών συνοδείας, ηθοποιών, παραγωγών, ραδιοτηλεοπτικών οργανισμών κλπ) που αποκαλούνται συγγενικά δικαιώματα. Ο στόχος του Copyright είναι να δίνει στον δημιουργό την αποκλειστικότητα της διακίνησης των έργων του για ορισμένο χρονικό διάστημα, έτσι ώστε να μην μπορεί κάποιος άλλος να αντιγράψει πχ. τα έργα του και να τα πουλήσει.

Όταν παρέλθει η διάρκεια του Copyright, το έργο πλέον είναι ελεύθερο και ο καθένας μπορεί να το αντιγράψει, να το μοιράσει, να το προβάλλει κλπ και όπως λέμε καταπίπτει στο “public domain” και γίνεται πλέον δημόσιο αγαθό προς όφελος της κοινωνίας. Σύμφωνα με το υπάρχον νομικό πλαίσιο που προτάθηκε το 2006 στην Ε.Ε. (http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32006L0116:EL:HTML), τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας των δημιουργών ισχύουν έως και 70 χρόνια μετά το θάνατο τους ενώ το Copyright των υπόλοιπων συντελεστών του έργου (τα συγγενικά δικαιώματα όπως είπαμε), διαρκούν βάσει του ίδιου νομικού πλαισίου για 50 χρόνια απ’ τη δημιουργία του έργου. Ο νομοθέτης έδωσε στο Copyright αυτόν τον περιορισμένο χαρακτήρα, ακριβώς επειδή είναι απαραίτητο να υπάρχει πρόσβαση στο “public domain”, στα κοινά πολιτιστικά μας αγαθά προκειμένου να αναπτύσσεται ο πολιτισμός και η κοινωνία. Η προστασία των κοινών πολιτιστικών αγαθών είναι απαραίτητη για την ενίσχυση της δημιουργικότητας και της καινοτομίας.

Προβλήματα λειτουργίας του Copyright

Ενώ το Copyright, ως περιορισμένο δικαίωμα για την ενίσχυση της δημιουργικότητας, είναι εξαιρετικά χρήσιμο για το μεμονωμένο δημιουργό και το κοινωνικό σύνολο, έχει πλέον σε αρκετές περιπτώσεις εκφυλιστεί. Το παράδειγμα των μουσικών παραγωγών είναι ίσως το πιο τρανταχτό: Σε μια μουσική παραγωγή οι μεν δημιουργοί και τραγουδιστές παίρνουν ένα κέρδος επί των πωλήσεων της τάξης του 5-15%, και πάντως ανάλογο της φήμης και της διαπραγματευτικής ισχύος που έχει ο καθένας τους, και ως αντάλλαγμα εκχωρούν στις δισκογραφικές τα δικαιώματα αποκλειστικής διακίνησης των έργων τους (τους λένε δηλαδή στο συμβόλαιο που υπογράφουν ότι δεν θα κάνουν τον ίδιο δίσκο π.χ. με άλλη δισκογραφική ή μόνοι τους). Οι δε μουσικοί συνοδείας (session musicians, είναι οι μουσικοί που προσλαμβάνονται για να παίξουν τα διάφορα όργανα σε μια ηχογράφηση) εκχωρούν πλήρως τα συγγενικά δικαιώματά τους στις δισκογραφικές για κάθε δουλειά που κάνουν και πληρώνονται εφάπαξ. Οι δισκογραφικές έτσι έχουν τελικά ως παραγωγοί τα συγγενικά δικαιώματα επί του συνόλου της παραγωγής για 50 χρόνια (αφού έχουν πάρει και τα δικαιώματα των μουσικών συνοδείας) και το αποκλειστικό δικαίωμα διακίνησης της παραγωγής γι’ αυτό το χρονικό διάστημα λόγω των συμβολαίων που υπογράφουν. Με άλλα λόγια η παραγωγή τους ανήκει πλήρως για 50 χρόνια και οι δημιουργοί/τραγουδιστές μόνο μέσω των δισκογραφικών μπορούν να έχουν κάποιο κέρδος από το έργο τους. Οι μουσικοί συνοδείας φυσικά δεν έχουν κανένα κέρδος μακροπρόθεσμα. Ακριβώς επειδή πληρώνονται εφάπαξ, μόνο το 5% έχουν μόνιμη δουλειά και γενικώς βρίσκονται σε άσχημη οικονομική κατάσταση.

Τι αλλάζει

Απ’ το 2010 και μετά, έργα που ερμηνεύτηκαν την 10ετία του 60 -που η μουσική και η δισκογραφία γνώρισαν μεγάλη ανάπτυξη- θα αρχίσουν σιγά σιγά να απελευθερώνονται, στερώντας απ’ τις δισκογραφικές, τεράστια έσοδα. Έτσι οι δισκογραφικές ξεκίνησαν αγώνα δρόμου για να επεκταθεί η διάρκεια των δικαιωμάτων που έχουν επί των ηχογραφήσεων (μάλιστα λένε γενικά για τις ηχογραφήσεις, όχι μόνο για τις μουσικές παραγωγές) απ’ τα 50 χρόνια στα 95 (όπως είναι στις Η.Π.Α.) και να μη χάσουν τα κέρδη τους. Ως άλλοθι για να περάσουν την αλλαγή αυτή χρησιμοποιούν το γεγονός ότι υπάρχουν αρκετοί καλλιτέχνες που θα χάσουν χρήματα με τη λήξη του copyright των δισκογραφικών. Αναφέρονται προφανώς σε διάσημους καλλιτέχνες της εποχής των 60s που είχαν τη δυνατότητα να κάνουν σοβαρά συμβόλαια, γιατί οι υπόλοιποι καλλιτέχνες της εποχής δεν παίρνουν σχεδόν τίποτα ούτως ή άλλως, ενώ ξεχνούν να πουν ότι οι δημιουργοί εξακολουθούν να έχουν τα πνευματικά τους δικαιώματα μέχρι και 70 χρόνια μετά το θάνατό τους οπότε μπορούν κάλλιστα να ξαναβγάλουν δίσκο (με την ίδια ή άλλη δισκογραφική, ή και οι ίδιοι ανεξάρτητα) και να έχουν κανονικότατα κέρδη. Επίσης χρησιμοποιούν ως επιχείρημα ότι χάνουν περίπου 1-2 δισ. δολάρια εξαιτίας της πειρατείας κάθε χρόνο, με το φαινόμενο να γιγαντώνεται και έτσι οδηγούνται σε απολύσεις και σε μείωση των επενδύσεών τους σε νέους καλλιτέχνες. Αντιθέτως προτιμούν τις “φίρμες” αφού μόνο 1 στα 8 CD είναι κερδοφόρα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζουν μεγάλες δισκογραφικές όπως η BMG, η Warner, η EMI και η Universal, οι γνωστές και ως “big four” αφού ελέγχουν μόνες τους πάνω απ’ το 70% της παγκόσμιας αγοράς σύμφωνα με μελέτη του ifpi (http://www.ifpi.org/content/section_news/20050802.htm) και άλλων οργανισμών. Έτσι ισχυρίζονται πως η επέκταση του copyright που διαθέτουν θα τους βοηθήσει και να επενδύσουν σε νέους καλλιτέχνες και να μην κάνουν απολύσεις. Φυσικά, αυτό αφορά μόνο αυτές τις 4 μεγάλες δισκογραφικές αφού κατά βάση αυτές έχουν το copyright από έργα της εποχής ή έχουν αγοράσει μικρότερες δισκογραφικές της εποχής και το έχουν πάρει από αυτές.

Έχουν δίκιο;
Το υπάρχον νομικό πλαίσιο που αναφέρεται στα 50 χρόνια είναι μόλις του 2006! Τότε λοιπόν είχε ανατεθεί στο Dutch Institute for Information Law (iVIR) να εξετάσει τις επιπτώσεις από την επέκταση της χρονικής διάρκειας των συγγενικών δικαιωμάτων για τις ηχογραφήσεις, διότι στις Η.Π.Α. είναι πολύ μεγαλύτερο. Το iVIR αποφάνθηκε ότι δεν υπάρχει λόγος για επέκταση της προστασίας αυτής πέραν των 50 χρόνων, αφού τα 50 χρόνια σύμφωνα με τη μελέτη είναι ήδη πολλά, και από νομικής άποψης αλλά και βάσει της ζήτησης στην αγορά (http://www.ivir.nl/publications/other/IViR_Recast_Exec_summary_2006.pdf βλ. σελ 5). Επίσης, άλλη μια ανεξάρτητη μελέτη για λογαριασμό της Βρετανικής κυβέρνησης απ’ τον Andrew Gowers (Financial Times), γνωστή ως “Gowers Review” (http://www.hm-treasury.gov.uk/gowers_review_index.htm) αναφέρει (http://www.hm-treasury.gov.uk d/gowers_cipilreport.pdf σελ 49) πως η επέκταση στα 95 χρόνια (βλ Η.Π.Α.) δεν θα βοηθήσει ούτε στη δημιουργία νέων έργων, ούτε στην ανάπτυξη, ενώ θα έχει αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομία και το κόστος για τους πολίτες θα είναι πολύ μεγάλο. Τέλος, αναφέρει ότι δεν συνδέεται άμεσα η χρονική επέκταση της προστασίας με την ανεργία (αναφέρεται κυρίως στις απολύσεις των δισκογραφικών) γιατί υπάρχουν πολύ σημαντικότεροι παράγοντες (όπως πχ. η ψηφιοποίηση και οι νέες τεχνολογίες) που παίζουν σαφώς μεγαλύτερο ρόλο. Βάση της μελέτης αυτής η Βρετανική κυβέρνηση απέρριψε την επέκταση στα 95 χρόνια.

Παράπλευρες απώλειες για τον πολιτισμό

Άλλες μελέτες (http://www.cippm.org.uk/publications.html), ΜΚΟ (http://www.openrightsgroup.org/uploads/releasethemusic_aug07.pdf) και ακαδημαϊκοί όπως πχ. ο Pekka Gronow (http://blogit.yle.fi/pekka-gronow) ο οποίος έχει πολύ μεγάλη σταδιοδρομία στην ραδιοφωνία και ο Lionel Bently (http://www.openrightsgroup.org/wp-content/uploads/prof-bently-juri-speech.pdf) επίσης αναδεικνύουν προβλήματα που υπάρχουν λόγω του υπερπροστατευτισμού που δείχνει η Ε.Ε. στο συγκεκριμένο θέμα και τις επιπτώσεις ενός τέτοιου μέτρου στην οικονομία, τον πολιτισμό μας και την ανάπτυξη της κοινωνίας μας. Για παράδειγμα, ηχογραφήσεις είναι και οι ραδιοφωνικές εκπομπές: κάθε μέρα ηχογραφούνται πολλές ώρες ραδιοφωνικών παραγωγών, οι οποίες αποτελούν και τον κύριο όγκο των ηχογραφήσεων (πολύ περισσότερες από τις μουσικές παραγωγές). Αρκετές από αυτές τις εκπομπές της δεκαετίας των 60s που αφορούν πχ. θεατρικές παραστάσεις, παιδικές εκπομπές και στην πλειοψηφία τους είναι από κρατικούς σταθμούς (δεν είναι δηλαδή εμπορικές παραγωγές), “μπαίνουν στο ίδιο τσουβάλι” με τις μουσικές παραγωγές και αυτό έχει διάφορες συνέπειες στον πολιτισμό. Αν επιχειρήσουμε να διαχωρίσουμε τις μουσικές παραγωγές απ’ τις ραδιοφωνικές παραγωγές και πάλι έχουμε πρόβλημα, αφού πολλές φορές οι ραδιοφωνικές παραγωγές περιλαμβάνουν μουσικά κομμάτια (για τα οποία πληρώνουν οι ραδιοφωνικοί σταθμοί δικαιώματα στις δισκογραφικές και μάλιστα αρκετά ακριβά).

Άλλα προβλήματα που αναμένεται να δημιουργηθούν από μια τέτοια επέκταση είναι φανερά κυρίως στο χώρο των βιβλιοθηκών, αρχείων και μουσείων που θα πρέπει να αντιμετωπίσουν το ολοένα και αυξανόμενο πλήθος των “ορφανών” έργων, δηλαδή των έργων για τα οποία δεν μπορεί να βρεθεί ο δημιουργός ή δικαιούχος του copyright (http://en.wikipedia.org/wiki/Orphan_works). Η πρόσφατη μελέτη της Naomi Korn για λογαριασμό του Collections Trust και του Joint Information Systems Committee στη Μεγάλη Βρετανία (http://www.communia-project.eu/node/225) κατέδειξε ότι εννέα στους δέκα οργανισμούς του ευρύτερου τομέα αντιμετωπίζουν προβλήματα στην παροχή υπηρεσιών στον πολίτη εξαιτίας του προβλήματος αυτού. Μια ενδεχόμενη επέκταση του χρόνου προστασίας των ηχογραφήσεων είναι σίγουρο ότι θα επιτείνει το πρόβλημα των “ορφανών” έργων, αφού το πλήθος τους θα αυξηθεί, και του κοινωνικού και πραγματικού κόστους που αυτά συνεπάγονται.

Ο McCreevy (ξανα)χτυπά

Ενώ λοιπόν όλοι συνηγορούν στο ότι η επέκταση του copyright των δισκογραφικών δεν λύνει κανένα πρόβλημα και υπάρχουν κι επίσημες μελέτες που ισχυρίζονται το αντίθετο, ο επίτροπος Mc Creevy (γνωστός απ’ τις πατέντες λογισμικού) ξαφνικά αποφάσισε να αγνοήσει τα πάντα (“δεν υπήρξε ανάγκη προσφυγής σε εξωτερικούς εμπειρογνώμονες” αναφέρεται στο κείμενο της πρότασης που κατέθεσε) και να υιοθετήσει την επιχειρηματολογία των μεγάλων δισκογραφικών εταιριών, βασισμένος σε μια μελέτη η οποία χρηματοδοτήθηκε από αυτές, προτείνοντας απροκάλυπτα την επέκταση των συγγενικών δικαιωμάτων των δισκογραφικών στα 95 χρόνια και φυσικά με αναδρομική ισχύ, για να περιλαμβάνει και τις ηχογραφήσεις του ‘60 που είναι και το μεγάλο θέμα! Είναι τόσο προκλητικό το κείμενο ώστε να αναφέρει το εξής “επιχείρημα”, για να πείσει δήθεν ότι, είτε υπάρχει είτε δεν υπάρχει copyright, το κόστος είναι το ίδιο υψηλό και άρα η επέκταση δεν έχει αρνητικές επιπτώσεις όσον αφορά το κόστος (κάτι το οποίο αναφέρουν οι παραπάνω ανεξάρτητες μελέτες):

“Οι εμπειρικές μελέτες δείχνουν ότι η τιμή των ηχογραφήσεων που δεν καλύπτονται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας δεν είναι χαμηλότερη από την τιμή των ηχογραφήσεων που καλύπτονται από τέτοια δικαιώματα. Μια μελέτη της Price Waterhouse Coopers καταλήγει ότι δεν υπάρχει καμία συστηματική διαφορά μεταξύ των τιμών των φωνογραφημάτων που καλύπτονται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και εκείνων που δεν καλύπτονται. Είναι η πιο διεξοδική μελέτη μέχρι σήμερα και καλύπτει 129 λευκώματα που ηχογραφήθηκαν μεταξύ 1950 και 1958. Με βάση τα στοιχεία αυτά, η μελέτη δεν βρίσκει καμία σαφή ένδειξη ότι οι ηχογραφήσεις στις οποίες τα συγγενικά δικαιώματα έχουν λήξει πωλούνται συστηματικά σε χαμηλότερες τιμές από τις ηχογραφήσεις που προστατεύονται ακόμα.”.

Φυσικά το ότι πωλούνται οι ηχογραφήσεις δεν σημαίνει ότι αγοράζονται κιόλας, αφού μπορεί κάλλιστα να μοιράζονται ελεύθερες, μιας και έχουν λήξει τα συγγενικά δικαιώματα (το copyright της δισκογραφικής), ενώ είναι πολύ πιθανό ο κόσμος απλά να μη ξέρει τι είναι τα συγγενικά δικαιώματα και πότε λήγουν, και έτσι να τις αγοράζει από άγνοια. Απ’ την άλλη, αν πωλούνται και μάλιστα στις ίδιες τιμές, τότε που είναι το πρόβλημα με τη διάρκεια των συγγενικών δικαιωμάτων των δισκογραφικών’ αν οι δισκογραφικές βγάζουν κέρδος από τα έργα των οποίων το copyright έχει λήξει, γιατί να χρειάζεται η επέκταση του;

Σύμφωνα με το κείμενο, “στόχος της πρότασης είναι να βελτιώσει την κοινωνική κατάσταση των εκτελεστών, και ειδικότερα των μουσικών συνοδείας, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι οι εκτελεστές επιβιώνουν όλο και περισσότερο της περιόδου προστασίας 50 ετών που ισχύει για τις εκτελέσεις τους. […] Επιπλέον, η πρόταση επιδιώκει επίσης να καθιερώσει έναν ομοιόμορφο τρόπο υπολογισμού της διάρκειας προστασίας που ισχύει για μια μουσική σύνθεση που περιέχει τις συνεισφορές διάφορων δημιουργών.”

Βέβαια όπως αναφέρει η αιτιολογική έκθεση:

“Η κύρια πρόταση που περιέχεται στην οδηγία είναι η παράταση της διάρκειας για τους εκτελεστές και τους παραγωγούς φωνογραφημάτων από τα 50 στα 95 χρόνια, πλαισιωμένη από διάφορα συνοδευτικά μέτρα, όπως η δημιουργία ενός ταμείου για τους μουσικούς συνοδείας και η καθιέρωση ρητρών “εκμετάλλευσης ή στέρησης” στις συμβάσεις μεταξύ των εκτελεστών και των παραγωγών φωνογραφημάτων.”

Ας δούμε τουλάχιστον αν αξίζουν τα μέτρα που πλαισιώνουν το “κυρίως πιάτο”…

Καταρχάς, η πρόταση για το ταμείο των μουσικών συνοδείας’ ουσιαστικά, λέει πως, προκειμένου οι μουσικοί συνοδείας που έχουν παραχωρήσει όλα τους τα δικαιώματα στις δισκογραφικές να πάρουν κάποια χρήματα πέραν του εφάπαξ ποσού που πήραν για την ηχογράφηση, θα φτιαχτεί ένα ταμείο στο οποίο οι δισκογραφικές θα βάζουν ένα ποσό κάθε χρόνο, το οποίο θα μοιράζεται μεταξύ των μουσικών. Ακούγεται ωραίο σαν πρόταση αλλά δεν στέκει. Ακόμα και στη Βρετανία που είναι απ’ τις χώρες με την πιο ανεπτυγμένη δισκογραφία, δεν υπάρχει κάποιος οργανισμός που να ξέρει ποιοι μουσικοί συνοδείας έπαιζαν σε ποιους δίσκους (http://blogit.yle.fi/pekka-gronow/copyright-term-extension-in-brussels-another-chapter-in-the-story). Μόλις πρόσφατα ξεκίνησε να γίνεται μια τέτοια διαδικασία, με τον κάθε μουσικό να προσκομίζει αποδείξεις ότι έπαιξε στον τάδε δίσκο για να μπει σε σχετική λίστα. Προφανώς, για μουσικούς συνοδείας που έπαιζαν σε δίσκους το ‘60, κάτι τέτοιο είναι αρκετές φορές αδύνατο. Άρα, πώς θα δημιουργηθεί ένα ταμείο όταν δεν έχουμε τα απαραίτητα στοιχεία; Επίσης αρκετοί φορείς ισχυρίζονται ότι κάτι τέτοιο ανταποκρίνεται σε ένα κέρδος για τους καλλιτέχνες της τάξεως των 0.26-26.79 Ευρώ ανά έτος (http://www.openrightsgroup.org/uploads/080829_ukipo_ectermextension.pdf), ενώ στο ίδιο χρονικό διάστημα οι δισκογραφικές εταιρίες αναμένεται να έχουν κέρδη πολλών εκατομμυρίων ευρώ (http://www.cippm.org.uk/downloads/opinion_creativity_stifled.pdf) που φυσικά θα βγουν από την τσέπη του καταναλωτή. Μια πιο ρεαλιστική θέση είναι, αντί να συζητάμε για το πώς οι δισκογραφικές θα πετάξουν μερικά ψίχουλα στους μουσικούς και το ταμείο τους, να υπάρξει επιτέλους ένα σοβαρό πλαίσιο κοινωνικής πρόνοιας για τους καλλιτέχνες. Με αυτό τον τρόπο όχι μόνο θα πάρουν πχ. σύνταξη οι μουσικοί που έπαιζαν σε δίσκους το 60, αλλά και νέοι μουσικοί θα έχουν ένα κίνητρο να ασχοληθούν πιο σοβαρά με το αντικείμενο.

Η πρόταση για τα μέτρα εκμετάλλευσης ή στέρησης (use it or lose it) είναι ακόμα πιο ενδιαφέρουσα. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου δισκογραφικές απλά σταματούν να τυπώνουν κάποιο δίσκο/CD γιατί πχ. δεν τις συμφέρει οικονομικά (δεν υπάρχει ζήτηση), ή γιατί έχασαν/κατέστρεψαν το master tape (την αρχική “κόπια”), κάτι που έχει συμβεί ουκ ολίγες φορές, είτε λόγω φυσικών καταστροφών, είτε λόγω ανεπαρκούς αποθηκευτικού χώρου’ καταστρέφουν, δηλαδή, παλιές ηχογραφήσεις για να χωρέσουν καινούριες! Σε αυτές τις περιπτώσεις, είναι προφανές ότι η δισκογραφική έχει μεν τα συγγενικά δικαιώματα για την ηχογράφηση αλλά πλέον δεν βγάζει κέρδος από αυτά, ούτε η ίδια, ούτε οι διάφοροι συντελεστές (οι δημιουργοί, όπως είπαμε, έχουν παραχωρήσει μέσω συμβολαίου την αποκλειστική διακίνηση των έργων τους στη δισκογραφική και άρα μόνο μέσω αυτής μπορούν να έχουν κέρδος όσο διαρκούν τα συγγενικά δικαιώματα, ενώ οι μουσικοί συνοδείας έχουν παραχωρήσει και αυτοί τα συγγενικά τους δικαιώματα στην δισκογραφική). Έτσι ένα έργο ξαφνικά “κλειδώνεται” για όσο διαρκούν τα συγγενικά δικαιώματα της δισκογραφικής και κανείς δεν μπορεί να κάνει κάτι γι’ αυτό, ούτε ο δημιουργός! Για να διορθωθεί αυτό το πρόβλημα, η πρόταση περιλαμβάνει κάποια μέτρα που ουσιαστικά επιτρέπουν στους διάφορους συντελεστές να ανακτήσουν σε τέτοιες περιπτώσεις το δικαίωμα που παραχώρησαν στην δισκογραφική με το συμβόλαιο που υπέγραψαν, κι αν οι συντελεστές δεν ενδιαφέρονται ούτε αυτοί, τότε η ηχογράφηση να καταπίπτει στο public domain. Αυτό σαν μέτρο είναι ηθικά σωστό, αλλά θα μπορούσε να υποβληθεί από μόνο του ως πρόταση χωρίς να χρειάζεται να συνοδεύεται από την επέκταση των συγγενικών δικαιωμάτων των δισκογραφικών -που δυστυχώς είναι και το κύριο σημείο της πρότασης, όπως λέει και η αιτιολογική έκθεση- ενώ το χρονικό περιθώριο για να θεωρηθεί ένα έργο “κλειδωμένο” θα μπορούσε να είναι 1-2 χρόνια αντί για 5 που προτείνονται στο τελικό κείμενο.

Αντιδράσεις

Εκτός από ακαδημαϊκούς και ΜΚΟ, άλλοι φορείς επίσης έθεσαν τους προβληματισμούς τους, όπως για παράδειγμα το European Bureau of Library, Information and Documentation Associations (EBLIDA), η European Broadcasting Union (EBU), η Ευρωπαϊκή Ένωση Καταναλωτών (BEUC), καθώς και πάνω από 16.000 πολίτες που έχουν υπογράψει τη σχετική αίτηση (http://www.soundcopyright.eu/). Δημιουργήθηκε υπό την αιγίδα του Open Rights Group ένα video που καλεί σε κινητοποίηση, το οποίο και είδαν χιλιάδες χρήστες (http://www.youtube.com/watch?v=kijON_XODUk) και κυκλοφόρησε σε διάφορα sites (και εκτός του YouTube), ενώ οργανώθηκε απ’ την ίδια ομάδα ένα workshop στις Βρυξέλλες (http://www.openrightsgroup.org/2009/02/06/sound-copyright-conference-attacks-the-fairy-tale-of-copyright-term-extension/), στο οποίο συμμετείχαν και Ευρωβουλευτές από όλα σχεδόν τα κόμματα. Το workshop κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η πρόταση είναι πρόχειρη, η επέκταση της διάρκειας του copyright δεν είναι λύση, και ότι πρέπει να γίνει από μηδενική βάση ουσιαστική συζήτηση για τα δικαιώματα των μουσικών και τα προβλήματά τους και την πρόσβαση του κόσμου σε έργα πολιτισμού.

Η θέση μας

Η μουσική και η τέχνη γενικότερα δεν αποτελεί προϊόν πολυτελείας, αλλά βασικό αγαθό και εφόδιο για την ανάπτυξη της κοινωνίας μας. Ο λόγος που υπάρχει το Copyright είναι ακριβώς για να δώσει κίνητρο στους καλλιτέχνες να δημιουργούν και να διασφαλίσει ότι αυτό το αγαθό θα συνεχίσει να υπάρχει. Όταν το Copyright όμως ουσιαστικά μεταφέρεται στις δισκογραφικές, πλέον το μόνο που διασφαλίζει είναι τα κέρδη των δισκογραφικών, καθότι ούτε τους καλλιτέχνες ενισχύει, ούτε συμβάλει στην ανάπτυξη της κοινωνίας και τη διάδοση του πολιτισμού αφού τα διάφορα CD πωλούνται τις περισσότερες φορές σε απαγορευτικές τιμές. Την ίδια στιγμή, οι περισσότερες παραγωγές στερούνται ποιότητας: ζήτημα το κόστος παραγωγής ενός CD να ξεπερνάει πλέον το 1 ευρώ, όμως παρ’ όλα αυτά πωλείται 20 ευρώ (και υπενθυμίζουμε ότι η δισκογραφική δεν πουλάει τη μουσική αλλά την παραγωγή -την ηχογράφηση, την επεξεργασία κλπ). Θυμίζουμε επίσης τα γνωστά περιστατικά DRM, όπως στην περίπτωση της Sony/BMG, όπου τα CD που πωλούσε δεν έπαιζαν σε όλα τα CD player λόγω του μηχανισμού προστασίας που είχαν, που εκ’ των υστέρων αποκαλύφθηκε και μηχανισμός “φακελώματος” (http://en.wikipedia.org/wiki/2005_Sony_BMG_CD_copy_protection_scandal), για να γίνει ακόμα πιό σαφές πόσο πολύ οι μεγάλες δισκογραφικές “νοιάζονται” για τη μουσική, τους μουσικούς και τη διάδοση του πολιτισμού! Αντί λοιπόν να γίνει συζήτηση στην Ε.Ε. για το πώς θα ενισχυθούν ουσιαστικά οι καλλιτέχνες, άμεσα από το κράτος και την Ε.Ε. και όχι έμμεσα μέσω των δισκογραφικών, και πώς ο κόσμος θα έχει καλύτερη πρόσβαση στον πολιτισμό, βλέπουμε ότι η Ε.Ε. στηρίζει ανοιχτά τις 4 μεγάλες δισκογραφικές, υιοθετώντας τις μελέτες που αυτές χρηματοδοτούν και αγνοώντας όλες τις υπόλοιπες ανεξάρτητες μελέτες, ευρωπαϊκούς φορείς, ακαδημαϊκούς, ΜΚΟ αλλά και χιλιάδες πολίτες.Ως Ευρωπαίοι πολίτες δεν πρόκειται να ανεχτούμε τέτοιου είδους πρακτικές ούτε τώρα, ούτε στο μέλλον. Δεν πρόκειται να επιτρέψουμε σε πολιτικούς που εκλέγονται απ’ το λαό να δρουν ενάντια στα συμφέροντά του και να γίνονται τσιράκια των μεγάλων δισκογραφικών και των όποιων ιδιωτικών εταιριών. Αν ορισμένοι πολιτικοί νομίζουν ότι μπορούν να κάνουν ότι θέλουν, ήρθε η ώρα να τους αποδείξουμε ότι είμαστε παρόντες και ότι κάθε τους κίνηση παρακολουθείται, όπως μετά από ψήφο τους παρακολουθούνται και όλες οι δικές μας κινήσεις στο διαδίκτυο εξάλλου. Θεωρούμε καθήκον μας να ενημερώσουμε το κοινό για τη στάση των Ελλήνων ευρωβουλευτών στο συγκεκριμένο θέμα και τι ψήφισαν, έτσι ώστε να κριθούν καταλλήλως εν όψει Ευρωεκλογών. Επίσης θεωρούμε καθήκον μας να κρατάμε ενήμερους τους Έλληνες Ευρωβουλευτές και να τους εκφράζουμε τους προβληματισμούς μας, έτσι ώστε να μην έχουν τη δικαιολογία ότι δεν γνώριζαν. Απαιτούμε να απορριφθεί η συγκεκριμένη οδηγία, η οποία τελικώς πέρασε στην επόμενη φάση με 370 ψήφους έναντι 222, και να ξεκινήσει σοβαρή συζήτηση από μηδενική βάση για τα δικαιώματα των καλλιτεχνών και την πρόσβαση των Ευρωπαίων πολιτών στον πολιτισμό. Σας καλούμε να συμμετάσχετε στην πρωτοβουλία digitalrights.gr και να συμβάλετε κι εσείς στην προσπάθεια που γίνεται σε όλη την Ευρώπη για πιο κοινωνική Ε.Ε. και πιο ενημερωμένους πολίτες και πολιτικούς.


Οι ψήφοι των Ελλήνων Ευρωβουλευτών

Υπέρ της απόσυρσης της οδηγίας (όπως προτείναμε κι εμείς) ψήφισαν οι:
Αρναουτάκης Σταύρος (ΠΑ.ΣΟ.Κ.)
Δρούτσας Κωνσταντίνος (Κ.Κ.Ε.)
Κοππά Μαρία – Ελένη (ΠΑ.ΣΟ.Κ.)
Λαμπρινίδης Σταύρος (ΠΑ.ΣΟ.Κ.)
Παπαδημούλης Δημήτριος (ΣΥΝ.)
Παφίλης Αθανάσιος (Κ.Κ.Ε.)
Ποδηματά Άννυ (ΠΑ.ΣΟ.Κ.)
Τούσσας Γεώργιος (Κ.Κ.Ε.)
Τρακατέλλης Αντώνιος (Ν.Δ.)

Κατά της απόσυρσης της οδηγίας ψήφισαν οι:
Αγγελάκας Εμμανουήλ (Ν.Δ.)
Δημητρακόπουλος Γιώργος  (Ν.Δ.)
Κράτσα-Τσαγκαροπούλου Ρόδη (Ν.Δ.)
Μαυρομμάτης Μανώλης (Ν.Δ.)
Παναγιωτοπούλου-Κασσιώτου Μαρία (Ν.Δ.)
Παπαστάμκος Γεώργιος (Ν.Δ.)

Λευκό ψήφισαν οι:
Μποτόπουλος Κώστας (ΠΑ.ΣΟ.Κ.)
Σχοινάς Μαργαρίτης (Ν.Δ.)

Θα είχε ενδιαφέρον οι Έλληνες Ευρωβουλευτές που στήριξαν τη πρόταση είτε ψηφίζοντας κατά της απόσυρσής της, είτε λευκό, να εξηγήσουν δημόσια με ποια κριτήρια ψήφισαν κατ’ αυτόν τον τρόπο, με δεδομένο μάλιστα ότι πέραν των επιπτώσεων που ήδη αναφέραμε και αφορούν την Ευρώπη συνολικά, η Ελλάδα έχει επιπλέον αρνητικό ισοζύγιο εισαγωγών-εξαγωγών Πνευματικής Ιδιοκτησίας. Με άλλα λόγια εισάγουμε πολύ περισσότερα έργα πνευματικής ιδιοκτησίας από αυτά που παράγουμε και μια τέτοια ρύθμιση είναι σίγουρο ότι θα βλάψει ακόμα περισσότερο την ήδη προβληματική Ελληνική οικονομία.

Το digitalrights.gr αποτελεί κόμβο πληροφόρησης για τα δικαιώματα του πολίτη στον ψηφιακό κόσμο. Μεταξύ άλλων, τα αντικείμενα δράσης περιλαμβάνουν ιδιωτικό απόρρητο (privacy), ανοικτά πρότυπα (open standards), πατέντες λογισμικού, πνευματικά δικαιώματα ψηφιακού περιεχομένου, και ελεύθερο λογισμικό.

http://www.digitalrights.gr
http://www.digitalrights.gr/news/
http://manifesto.digitalrights.gr
http://digitalrights.gr/mailman/listinfo/

Κατηγορία: Αναδημοσιεύσεις, Ενημέρωση, Κοινωνία, Πολιτική
Tags: , , , , , , , , , , , , , .


Σχόλια...

Σχολιάστε...