«Ερντογάν ο σουλτανοπρεπής» με το λερωμένο σώβρακο και το σκατό στην κάλτσα

Ερντογάν ο Σουλτανοπρεπής

Ερντογάν ο σουλτανοπρεπής

Αρχικά υπήρξε η κατάρριψη ενός ρωσικού βομβαρδιστικού από την τουρκική αεροπορία. Για να καταλάβουμε τη σοβαρότητα αυτού του γεγονότος, η τελευταία φορά που έγινε κάτι ανάλογο ήταν μισό αιώνα πριν! Αυτό ήρθε και έδεσε λίγο αργότερα με την κατάρριψη ενός ελικοπτέρου, που βρισκόταν σε επιχείρηση διάσωσης των Ρώσων πιλότων του πρώτου, από Σύριους αντάρτες  οι οποίοι χρησιμοποίησαν αμερικάνικο εξοπλισμό. Σε αυτά τα περιστατικά η Ρωσία απέφυγε τους συναισθηματισμούς και τις εν θερμώ αντιδράσεις που θα έδειχναν ότι έψαχνε μια αφορμή για ξεκαθάρισμα λογαριασμών με την Τουρκία. Αντίθετα, έκανε βήματα πολύ σοβαρά και μετρημένα που τη φέρανε σε θέση ρυθμιστή για τις περαιτέρω εξελίξεις.

Η Ρωσία φρόντισε στην αρχή να δηλώσει την έκπληξή της χωρίς να προβεί σε κινήσεις που θα ερμηνεύονταν ως προσχεδιασμένες. Ύστερα, άφησε την Τουρκία να σολάρει μιλιταριστικό ανορθολογισμό (τα περί “έχουμε δικαίωμα να προστατεύουμε τον εναέριο χώρο μας“) και την κάρφωσε έγκαιρα για δύο μέτρα και δύο σταθμά όσον αφορά τις εκατοντάδες παραβιάσεις τους ελληνικού εναέριου χώρου από την ίδια στο Αιγαίο. Επίσης, αμύνθηκε ψύχραιμα στην προσπάθεια διαστρέβλωσης των γεγονότων, ότι τάχα το ρωσικό αεροσκάφος έκανε βόλτες μέσα στην Τουρκία. Φυσικά γνώριζε την αλήθεια και περίμενε να γίνει σιγά-σιγά ευρέως γνωστή. Δε θα πρέπει να θεωρείται τυχαίο ότι ίσως το πρώτο μέσο που έδωσε πληροφορίες για την πτήση ήταν το αμερικανικών συμφερόντων CNN Turk (βλ. εικόνα παρακάτω). Εξάλλου, το ρωσικό βομβαρδιστικό Sukhoi Su-24 πέταγε χωρίς συνοδεία μαχητικών αποτελούσε πανεύκολο στόχο για τα τουρκικά F-16. Το γιατί απροστάτευτο; Μα διότι, από τη μία οι αντάρτες δεν διαθέτουν υποτίθεται αντιαεροπορικό εξοπλισμό, ενώ από την άλλη -όπως είπε ο Πούτιν- ήταν απολύτως γνωστό στο ΝΑΤΟ και στις ΗΠΑ το ρωσικό σχέδιο πτήσης και η όλη αποστολή (ασχέτως αν συμφωνούσαν ή όχι).

Η πτήση του καταριφθέντος ρωσικού βομβαρδιστικού

Η πτήση του καταριφθέντος ρωσικού βομβαρδιστικού (πηγή: CNN Turk)

Με την ψύχραιμη στάση της η Ρωσία κατάφερε να αποκτήσει και το ηθικό πλεονέκτημα κάνοντας λόγο για “πισώπλατο μαχαίρωμα”, αλλά και την πλήρη πολιτική αποδόμηση και σχεδόν ολική απομόνωση της τουρκικής ηγεσίας. Στο βαθμό που η ρωσική αντίδραση κλιμακωθεί αλλά δεν φτάσει να γίνει στρατιωτικά δυσανάλογη της τουρκικής πρόκλησης, η Τουρκία φαίνεται ότι σε αυτό τον γύρο χάνει πολλά και κυρίως τη στήριξη των ισχυρών της δυτικής συμμαχίας μέχρι νεωτέρας.

Οι ΗΠΑ από την πλευρά τους, δήλωσαν αρχικά ότι η ενέργεια δεν εντάσσεται σε πλάνο της συμμαχίας, οπότε η Τουρκία θα πρέπει να συνεννοηθεί μόνη της με τη Ρωσία για τη μεταξύ τους διαφορά. Ταυτόχρονα δήλωναν ότι η Τουρκία είναι μέλος του ΝΑΤΟ και έχει δικαίωμα να προστατεύει τα εδάφη της όταν απειλούνται. Στην πράξη, αυτά ούτε φαινομενικά δεν κάλυψαν την Τουρκία. Αντίθετα την άφησαν έκθετη διότι, ύστερα από την δημοσιοποίηση του ίχνους πτήσης και την καταγγελία Πούτιν περί συνεννόησης με ΗΠΑ για σχέδια πτήσεων, έγινε φανερό ότι δεν προκύπτει ούτε παραβίαση του εναέριου χώρου της Τουρκίας αλλά ούτε και γενικότερης απειλή της. Το μόνο που προκύπτει είναι ένας ύποπτος τυχοδιωκτικός ρόλος της Τουρκίας τον οποία σιχαίνονται και οι Αμερικάνοι καθώς διακινδυνεύει μια ευρύτερη σύρραξη στην περιοχή. Βέβαια, την ανακοίνωση του αυτονόητου από το ΝΑΤΟ ότι η Τουρκία είναι μέλος του, την έκαναν για να οριοθετήσουν μέχρι πόσο θα επέτρεπαν να μείνει έκθετη ως χώρα στις ορέξεις της Ρωσίας. Άρα άνοιγε, όπως εξηγήσαμε, το δρόμο στη Ρωσία για αντίμετρα με την προϋπόθεση ότι θα ήταν αναλογικά.

Η σαφέστατη τοποθέτηση – κατηγορία του ΝΑΤΟ για Τουρκία

Στο διπλωματικό επίπεδο, η πιο σοβαρή εξέλιξη των ημερών ήταν η σαφέστατη τοποθέτηση του στρατηγού Γουέσλι Κλάρκ, πρώην διοικητή του ΝΑΤΟ, επί του ζητήματος ISIS και του ρόλου της Τουρκίας. Ο Κλάρκ, πριν την ανακοίνωση των αντίμετρων της Ρωσίας, βγήκε στο CNN και έκανε μια άτυπη ανακοίνωση του ΝΑΤΟ σε μορφή μαγνητοσκοπημένης συνέντευξης των… 2 λεπτών, αφήνοντας ξεκρέμαστο τον Ερντογάν και την Τουρκία την οποία την κατηγόρησε μαζί με την Σ.Α. για την υλική και πολιτική υποστήριξη των χασάπηδων του ISIS. Αξίζει να σταθούμε σε κάθε συλλαβή που είπε στα δύο αυτά λεπτά ο Κλάρκ (ακριβής μετάφραση από το βίντεο που ακολουθεί).

Κλάρκ: Όταν ένα μέλος του ΝΑΤΟ επιλέγει να καταρρίψει ένα Ρωσικό αεροσκάφος, αυτό εξακολουθεί να είναι μια ενέργεια της Τουρκίας όχι του ΝΑΤΟ. Αυτά τα αεροσκάφη (σσ. τα τουρκικά) δεν βρίσκονται υπό από τον έλεγχο του ΝΑΤΟ. Είναι υπό τον τουρκικό επιχειρησιακό έλεγχο και πετάνε ως αποτέλεσμα τουρκικών αεροπορικών επιχειρήσεων. Το ΝΑΤΟ δεν έχει ενεργοποιήσει κάποια ομπρέλα αεροπορικής άμυνας που να τις ενσωματώνει (σσ. τις ενέργειες της Τουρκίας), στο βαθμό που μπορώ να γνωρίζω.

Δημοσιογράφος: Αυτό, παρόλα αυτά, σχετίζεται με την πολυπλοκότητα της διένεξης στην Συρία. Ο πρόεδρος Ομπάμα είπε νωρίτερα σήμερα ότι αυτό (σσ. το περιστατικό) απεικονίζει το σε εξέλιξη πρόβλημα με τις ρωσικές επιχειρήσεις. Ο πρόεδρος τόνισε ότι αν οι Ρώσοι στόχευαν το ISIS, σε περιοχές που ελέγχει το ISIS, αυτό το περιστατικό ίσως να μην είχε συμβεί.

Κλάρκ: Ναι αυτό είναι σωστό. Αλλά, αυτό είναι το γενικότερο πλαίσιο. Αυτό που έχουμε εδώ, είναι ότι δεν υπάρχει πολιτική συμφωνία. Και έτσι, αυτές οι χώρες (σσ. ΗΠΑ-Ρωσία) προσπαθούν να δουλέψουν μαζί και να βρουν λύση στην βασική υποβόσκουσα διαφωνία.

Ας είμαστε σαφείς εδώ. Το ISIS δεν είναι απλώς μία τρομοκρατική οργάνωση. Είναι μία σουνίτικη τρομοκρατική οργάνωση, το οποίο σημαίνει ότι εμποδίζει και στοχεύει στους σιίτες, το οποίο επίσης σημαίνει ότι εξυπηρετεί τα συμφέροντα της Τουρκίας και της Σαουδικής Αραβίας, ακόμα κι αν αποτελεί ταυτόχρονα απειλή και για αυτές. Γιατί ούτε η Τουρκία, ούτε η Σ.Α. επιθυμεί μια σιιτική «γέφυρα» Ιραν-Ιράκ-Συρίας-Λιβάνου που απομονώνει την Τουρκία και αποκόπτει τη Σ.Α. Οπότε υπάρχει ένα γεωστρατηγικό πλαίσιο.

Δημοσιογράφος: Στρατηγέ, μας λέτε ότι δηλαδή ο Βλάντιμιρ Πούτιν έχει ένα δίκιο όταν λέει ότι η Τουρκία κατά κάποιο τρόπο βοηθάει το ISIS;

Κλάρκ: Λοιπόν, υπήρχε πάντοτε η ιδέα ότι η Τουρκία στήριζε το ISIS με κάποιο τρόπο. Ξέρουμε ότι βοήθησαν ανθρώπους να περάσουν από την Τουρκία για να φτάσουν στο ISIS. Πάλι, κάποιος αγοράζει αυτό το πετρέλαιο που πουλάει το ISIS, από κάπου περνάει (σσ. για να φύγει στην αγορά) και εμένα μου φαίνεται ότι περνάει από την Τουρκία, αλλά οι Τούρκοι δεν το έχουν παραδεχτεί αυτό.

Όταν ISIS ξεκίνησε, δημιουργήθηκε επειδή μια ομάδα σουνιτών ζηλωτών αντιμάχονταν τον Άσαντ ο οποίος τάσσεται δίπλα στο Ιράν.

Οικονομικά αντίμετρα

Όλα τα παραπάνω άνοιξαν το δρόμο στους Ρώσους λίγες ώρες ή μέρες μετά να προχωρήσουν με σύνεση σε ένα “ελεγχόμενο κλύσμα” στην Τουρκική αλαζονεία. Η δε Τουρκία, στα οικονομικά μέτρα της Ρωσίας, απάντησε “Θέλουμε αποκλιμάκωση. Η επιβολή μέτρων σε βάρος της Ρωσίας, αντίστοιχα με αυτά που επέβαλε εναντίων μας, θα κάνει χειρότερη την κατάσταση“.

Αυτό μεταφράζεται σε: “Είναι αργά για να αλλάξουμε σώβρακο, τώρα πια το σκατό έφτασε μέχρι την κάλτσα“.

Τουρκική ήττα που θέτει νέους κανόνες στην περιοχή

Ζώνη απαγόρευσης πτήσεων στα τουρκοσυριακά σύνορα (πράσινη σκίαση).

Μια καθόλου μικρή λεπτομέρεια είναι το γεγονός ότι η κατάρριψη του ρωσικού πολεμικού αεροσκάφους έγινε σε μία περιοχή που μονομερώς η Τουρκία από το 2012  έχει δημιουργήσει ζώνη απαγόρευσης πτήσεων (buffer zone). Αυτή φαίνεται με πράσινη σκίαση στην παραπάνω εικόνα. Διακήρυξε -ξαναλέμε μονομερώς- το δικαίωμα ότι από τότε και στο εξής η πολεμική της αεροπορία θα εξετάζει κάθε ιπτάμενο αεροσκάφος που θα μπαίνει στη ζώνη και θα αποφασίζει αν αποτελεί απειλή για να το καταρρίπτει!

Επικαλούμενοι τη δική τους ασφάλεια, ουσιαστικά οι Τούρκοι επέκτειναν τον εναέριο χώρο τους μέσα στη Συρία θέλοντας να δημιουργήσουν μια ζώνη προστασίας από βομβαρδισμούς της ρωσικής και συριακής αεροπορίας που θα μπορούσαν να εκμεταλλευθούν οι Σύριοι αντικαθεστωτικοί, το ISIS, και διάφοροι άλλοι πυρήνες. Η ιστορία έδειξε ότι αυτό έγινε, επίσης, για να προστατευτούν τα κανάλια στήριξης (π.χ. μεταφορά όπλων, ανθρώπων, πετρελαίου) των πυρήνων που δούλευαν μέσα στη Συρία για λογαριασμό των συμφερόντων της ίδιας της Τουρκίας, της Σ.Α. και των ΗΠΑ. Τότε, το 2012, ο στόχος όλων ήταν να ρίξουν όσο πιο άμεσα γίνεται τον Άσαντ και είχαν επιτύχει ISIS και Σύριοι αντικαθεστωτικοί να έχουν κοινό μέτωπο ενάντια στο συριακό καθεστώς.

Μετά τις τελευταίες εξελίξεις, είναι μάλλον βέβαιο ότι η Τουρκία θα πρέπει να ξεχάσει τα μονομερή διαγγέλματα. Συνεπώς, και όσοι από τις δυνάμεις αποσταθεροποίησης απολάμβαναν ένα σχετικά προστατευμένο καταφύγιο για ανασύνταξη ή λαθρεμπόριο κάθε είδους, θα πρέπει και αυτοί να αρχίσουν να έχουν περισσότερες έννοιες.

Κατηγορία: stigalaria, Διεθνή, Ενημέρωση, Πολιτικές Αναλύσεις
Tags: , , , , , , , , , , , , , , .


Σχόλια...

Σχολιάστε...