Μεγάλη Παρασκευή: όταν παρέλυσε η Ισλανδία από την απεργία του 90% των γυναικών

womens_day_off_Iceland_1975_1

Είναι βαθιά η πεποίθηση μας ότι η Ελλάδα έχει όσο τίποτε άλλο ανάγκη μια πολιτισμική επανάσταση με κέντρο την ταξική αντίληψη στις σχέσεις μεταξύ των πολιτών και τη σχέση πολιτών-κράτους. Σε αυτή την πολιτισμική επανάσταση, κυρίαρχη θέση θα πρέπει να έχει επίσης η χειραφέτηση της γυναίκας, Ελληνίδας και ξένης που ζει και προοδεύει στην Ελλάδα.

Πώς, διάολε, μπορεί να γεννηθεί το νέο χωρίς μια ελέυθερη και συμμέτοχη γυναίκα;

Με αυτό στο μυαλό, θυμόμαστε μια ιστορία μαζικής γυναικείας απεργίας και ανυπακοής από το 1975. Ερχόμαστε αντιμέτωποι με ένα αριστοφανικό σκηνικό σαν αυτό της Λυσιστράτης, κάτι που κάναμε και πρόσφατα παρουσιάζοντας την ταινία Absurdistan. Αυτή τη φορά, τα γεγονότα δε διαδραματίζονται σε ένα χωριό του Αζερμπαϊτζάν, μα στα μέρη των Βίκινγκς, και συγκεκριμένα στην Ισλανδία.

Μάλιστα, η κινητοποίηση των Ισλανδών δεν ήρθε ως αντίδραση σε κάποιο ξαφνικό γεγονός (π.χ. κάποια περίπτωση εκμετάλλευσης, κάποιο νόμο, κλπ). Ήταν μια αποφασιστική ενέργεια για να αναδείξουν τα ταξικά προβλήματά τους και να διαδηλώσουν τις διαθέσεις τους για το μέλλον.

Το αποτέλεσμα της κινητοποίησης, όπως θα δούμε, μπορεί να μην έλυσε όλα τα προβλήματα, είναι βέβαιο όμως ότι εκίνησε μακροχρόνιες διεργασίες κοινωνικών αλλαγών στη μικρή αυτή χώρα. Αποτέλεσε, επίσης, μία από τις σημαντικότερες στιγμές έμπνευσης στο δυτικό κόσμο για τα δικαιώματα των γυναικών, σε σημείο που να έχει δημιουργηθεί πρόσφορο έδαφος σήμερα ώστε να να μιλάμε για την πλήρη εξάλειψη των διακρίσεων και την ισότητα των δύο φύλων.

Η αφήγηση των κυρίως γεγονότων γίνεται σε χρόνο Ενεστώτα, διότι έχουμε την πεποίθηση ότι τέτοιες στιγμές κοινωνικής ανάτασης δε πρέπει να είναι μνημεία να μαζεύεται ο κόσμος τριγύρω για να κάνει μνημόσυνα. Κανένα μνημόσυνο δεν αξίζει στους μεγάλους λαϊκούς αγώνες. Καλούμε, λοιπόν, τον αναγνώστη να μεταφερθεί στην εποχή και να δει ζωντανά τα γεγονότα. Κάπως έτσι ίσως μπορέσουμε να αρχίσουμε να οραματιζόμαστε και τη συνέχισή των αγώνων στο σημερινό και αυριανό παρόν. Αυτή τη φορά στη χώρα μας που, όπως είπαμε, χρειάζεται τη γυναίκα πρωτοπόρα και πρωταγωνιστή.

Πάμε μερικές δεκαετίες πίσω στο 1975 …

Πίσω στα 1975

Είναι η χρονιά που ο ΟΗΕ έχει ανακηρύξει σε “Παγκόσμιο Έτος των Γυναικών” για να αναδείξει το θέμα της άνισης αντιμετώπισης τους. Έχουν προηγηθεί τα γνωστά μεγάλα φεμινιστικά κινήματα των προηγούμενων δεκαετιών που αφορούσαν το δικαίωμα στην ιδιοκτησία, το δικαίωμα στο εκλέγειν και εκλέγεσθαι, κα. Μετά όμως τη σταδιακή αναγνώριση πολλών εξ αυτών των δικαιωμάτων, υπήρχε διεθνώς μια εξασθένιση της δραστηριότητας του φεμινιστικού κινήματος.

Η Ισλανδία, μια χώρα 220.000 κατοίκων (σσ. το 1975), έχει ήδη δώσει στις γυναίκες πολίτες της το δικαίωμα ψήφου από το 1915! Προηγήθηκαν μόνο η Νέα Ζηλανδία και η Φινλανδία, και αργότερα από την Ισλανδία (και κάποιες άλλες χώρες) ακολούθησαν διάφορες μεγάλες χώρες όπως το 1917 η Σοβιετική Ένωση αμέσως μετά την Επανάσταση, και το 1920 οι ΗΠΑ. Παρόλα αυτά, οι μάχιμες Ισλανδές εν έτει 1975 είναι απηυδισμένες με την καθημερινότητά τους, την κακομεταχείριση, τα λειψά δικαιώματά τους, την επιβάρυνση με όλες τις δουλειές του σπιτιού που δεν τους επιτρέπει να βρουν εργασία.  Ακόμα κι όταν αυτό συμβαίνει, ο μισθός τους αντιστοιχεί στο 60% περίπου του μισθού ενός άνδρα.

Στα 60 χρόνια που οι γυναίκες έχουν το δικαίωμα του εκλέγεσθαι, μόνο 9 Ισλανδές έχουν γίνει μέλη του κοινοβουλίου και το 1975 υπάρχουν μόνο 3 γυναίκες βουλευτές. Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 5% των αντιπροσώπων και είναι κατά πολύ χαμηλότερο αυτού που συμβαίνει την ίδια εποχή στις υπόλοιπες γύρω χώρες (π.χ. Σκανδιναβία) που γυναίκες κάθονται σε 16% – 23% των βουλευτικών εδράνων.

Μόλις ανακοινώνεται ότι ο ΟΗΕ έθεσε τις γυναίκες στο επίκεντρο για το 1975, μια ομάδα από εκπροσώπους πέντε οργανώσεων για τα δικαιώματα των γυναικών συναντιέται για να συζητήσουν για τις σχετικές εκδηλώσεις που θα διοργανώσουν. Μια από τις πιο ριζοσπαστικές φεμινιστικές οργανώσεις εκ των πέντε, το “Απελευθερωτικό Κίνημα Γυναικών” (“Women’s Liberation Movement“) ή Redstockings, προτείνει ότι ο καλύτερος τρόπος να βάλουν τα προβλήματά τους στο επίκεντρο ήταν να κάνουν μια μεγάλη απεργία. Λένε ότι όταν το χρήμα σταματάει να κινείται, ο κόσμος το παίρνει για τα καλά χαμπάρι, περισσότερο από καθετί άλλο. Αν οι γυναίκες κατάφερουν να παραλύσουν τη χώρα, τότε θα έχουν αυτόματα αποδείξει ότι έχουν σημαντικό ρόλο στην κοινωνία και στην οικονομία της χώρας.

Ένα από τα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπίσουν τα μέλη της οργάνωσης για να περάσει η πρότασή τους, είναι η προκατάληψη και η διστακτικότητα που η κοινωνία αντιμετωπίζει τις παρεμβάσεις τους. Σε ένα βαθμό, αυτό αφορούσε ακόμα και από τις άλλες φεμινιστικές οργανώσεις. Οι Redstockings φτιάχτηκαν το 1969, αμέσως μετά τις μεγάλες κινητοποιήσεις των γυναικών στη Νέα Υόρκη, όμως όλα αυτά τα 5-6 χρόνια ο ριζοσπαστικός λόγος των μελών της συχνά εκλαμβάνεται ως ασεβής προς τις παραδοσιακές Ισλανδές που είχαν εντρυφήσει στα οικοκυρικά κάνοντας στόχο ζωής να γίνουν καλές νοικοκυρές και μάνες!

Η οργανωτική επιτροπή της κινητοποίησης με αρκετά μέλη των Redstockings.

Για να προσελκύσουν, λοιπόν, όσο γίνεται περισσότερες γυναίκες, δίνουν έμφαση στην ουσία κι όχι στους τύπους. Αποφεύγουν να ονομάσουν την κινητοποίηση “απεργία“, διότι αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει άμεσες αντιδράσεις από εργοδότες και συζύγους, και καταλήγουν στο “the women’s day off“, δηλαδή κάτι σαν “το ρεπό των γυναικών“. Ένας εργοδότης αντιλαμβάνεται την απεργία σαν μια επιθετική ενέργεια ενάντια στα συμφέροντά του, όμως θα ήταν πολύ δύσκολο να αρνηθεί ένα “ρεπό” στης γυναίκες υπαλλήλους του. Με ήπια -στα λόγια- παρουσίαση του πλάνου τους, καταφέρνουν εύκολα να πάρουν με το μέρος τους και τα εργατικά συνδικάτα.

Το ραντεβού δίνεται για τις 24 Οκτωβρίου και το σχέδιο λέει ότι καμία γυναίκα υπάλληλος δε θα πάει στην εργασία της, και οι (εργαζόμενες ως) νοικοκυρές δε θα κάνουν τις δουλειές του σπιτιού ή θα φροντίσουν τα παιδιά όπως κάθε συνηθισμένη μέρα. Η απεργία θα διαρκούσε από τις 8πμ μέχρι τα μεσάνυχτα της ίδιας μέρας. Το κάλεσμα για την απεργία και τη συγκέντρωση στο κέντρο της πρωτεύουσας Ρέικιαβικ φτάνει σύντομα παντού στην μικρή χώρα.

Μερίδα ανδρών βλέπει το προγραμματισμένο γεγονός ως φάρσα, όμως κάποιοι εργοδότες προετοιμάζονται να υποδεχτούν τα παιδιά των μπαμπάδων εργαζόμενων που θα αναγκαστούν να τα πάρουν στο χώρο εργασίας.

Η μεγάλη μέρα

Αυτοκόλητο που φόραγαν οι γυναίκες για την μαζική κινητοποίηση τους.

Αυτοκόλητο που φόραγαν οι γυναίκες για τη μαζική κινητοποίηση τους.

Έρχεται η μεγάλη ημέρα και 90% των γυναικών συμμετέχουν στην απεργία! Γράφονται ελάχιστα έντυπα καθώς οι γυναίκες κατέχουν σχεδόν όλες τις θέσεις δακτυλογράφων. Σχολεία και χώροι φύλαξης παιδιών υπολειτουργούν επειδή τα παιδιά εκπαιδεύουν ή φροντίζουν συνήθως δασκάλες. Ακόμα και αρκετές γιαγιάδες αρνούνται να αναλάβουν τα εγγόνια τους για να συμμετέχουν στις εκδηλώσεις. Ομοίως και πολλά από τα μεγαλύτερα κορίτσια που πάνε στο γυμνάσιο ή λύκειο. Υπολειτουργούν και τα νοσοκομεία λόγω της απουσίας των νοσηλευτριών. Τηλεφωνικά κέντρα δε λειτουργούν και αεροπορικές πτήσεις αναβάλλονται για αντίστοιχους λόγους, ενώ στις τράπεζες υψηλόβαθμα στελέχη αναγκάζονται να καλύπτουν τις θέσεις των γυναικών για να ανοίξουν τα υποκαταστήματα.

Στη συγκέντρωση παραβρίσκονται 25.000-30.000 γυναίκες (σημ.: σύνολο πληθυσμού Ισλανδίας 220.000) δημιουργώντας κυκλοφοριακό κομφούζιο για ώρες. Κρατάνε πλακάτ και πανό που γράφουν: “Ισότητα Τώρα“, “Ανάπτυξη, Ειρήνη, Ισότητα Μισθών“, “Μια Μέρα Ρεπό – και Μετά;;“.

Οι κεντρικές εκδηλώσεις διαρκούν δύο ώρες, όπου υπάρχουν ομιλίες για την ανισότητα των δύο φύλων και τα καθημερινά προβλήματα που δημιουργεί. Ανάμεσα στους ομιλητές είναι μια νοικοκυρά, δύο από τις τρεις βουλευτίνες, μια εκπρόσωπος του κινήματος των γυναικών (εκ των διοργανωτών), και μια εργάτρια. Η τελευταία ομιλία είναι η δυνατότερη όλων. Η Adalheidur Bjarnfredsdottir ήταν επικεφαλής του συνδικάτου των καθαριστριών που δούλευαν σε κουζίνες, πλυντήρια νοσοκομείων και σχολείων. Έγινε γνωστή κυρίως από τον λόγο της στην κεντρική πλατεία και αργότερα εκλέχτηκε βουλευτής.

Ύστερα από τη συγκέντρωση, οι γυναίκες μαζεύονται σε διάφορα «ανοιχτά σπίτια» που είχαν φροντίσει να υπάρχουν οι διοργανωτές. Εκεί συζητούν πίνοντας καφέ ή τραγουδάνε. Διασκεδαστές και μουσικοί συμμετείχαν εθελοντικά και πήγαινουν από σπίτι σε σπίτι.

Κοινός τόπος των συζητήσεων, πάντως, είναι η ανάγκη ύπαρξης μιας γυναικείας οπτικής και προοπτικής για την πολιτική σε εθνικό επίπεδο.

womens_day_off_Iceland_1975_3

Η μεγαλειώδης συγκέντρωση των γυναικών στο κέντρο του Ρέικιαβικ, Παρασκευή 24/10/1975.

womens_day_off_Iceland_1975_2

Γυναίκες όλων των ηλικιών συμμετέχουν στη συγκέντρωση και τις εκδηλώσεις, Ρέικιαβικ, Παρασκευή 24/10/1975.

Η μαζική κινητοποίηση των γυναικών στην Ισλανδία, 1975

Άποψη από τις κεντρικές εκδηλώσεις στο κέντρο του Ρέικιαβικ, Παρασκευή 24/10/1975.

Στο μεταξύ…

Οι άντρες έπρεπε το πρωί, να πάνε τα παιδιά στο σχολείο αν λειτουργούσε, ή τα να πάρουν μαζί τους στη δουλειά, ή να μείνουν μαζί τους στο σπίτι. Όσοι διάλεξαν το τελευταίο και έκαναν τις νταντάδες, σηκώνουν το τηλέφωνο απαντώντας σε δημοσιογράφους ραδιοφωνικών σταθμών που καλούν ακόμα και σε απομακρυσμένες περιοχές κάνοντας ρεπορτάζ για το μέγεθος της συμμετοχής στην απεργία. Σε πολλούς χώρους εργασίας και παρά τις προετοιμασίες των εργοδοτών, επικρατεί χάος καθώς οι μπογιές, τα μολύβια και οι καραμέλες που είχαν προμηθευτεί οι εργοδότες για να τα απασχολήσουν τα παιδιά δεν έχουν ικανοποιητικό αποτέλεσμα. Όσο για το τάισμά τους, από τα σουπερμάρκετ εξαφανίζονται τα λουκάνικα επειδή είναι μια δημοφιλής και εύκολη λύση για τους μπαμπάδες που γενικά δε ξέρουν να μαγειρεύουν. Κάποιοι από αυτούς δωροδοκούν τα λίγο μεγαλύτερα παιδιά, κυρίως αγόρια, για να κάνουν για λίγες ώρες τις νταντάδες στους μικρότερους.

Είναι φανερό ότι οι περισσότεροι έχουν βγει νοκ-άουτ με μία και μόνο ημέρα στάσης των γυναικών.

Μια ιστορία μας δείχνει ότι είχαν αρχίσει ήδη και οι διαφωνίες και μεταξύ των ανδρών για αυτό που συνέβαινε. Ο Styrmir Gunnarsson δούλευε στην ομάδα της αρχισυνταξία μιας συντηρητικής εφημερίδας (Morgunbladid). Ήταν σύζυγος μίας εκ των κύριων ομιλητριών στη μεγάλη συγκέντρωση και τον ρωτούσε φορτικά ένας συνάδελφός του:

Πως και αφήνεις τη γυναίκα σου να ουρλιάζει έτσι δημόσια; Εγώ δε θα άφηνα ποτέ τη γυναίκα μου να κάνει τέτοια πράγματα, του έλεγε.

Δεν είναι από τις γυναίκες που θα παντρεύονταν ποτέ έναν άνδρα σαν κι εσένα, ήταν η πληρωμένη απάντηση που πήρε από τον Styrmir.

Παρότι συντηρητικός ο Styrmir, δήλωσε κάποια στιγμή τα επόμενα χρόνια ότι δεν είχε καμία ένσταση στην ιδέα των εκδηλώσεων. “Δε νομίζω να έχω υποστηρίξει ποτέ κάποια απεργία, αλλά δεν είδα αυτή την ενέργεια σαν απεργία. Ήταν μια απαίτηση για ίσα δικαιώματα… ήταν ένα θετικό γεγονός“.

Δύο τρόποι υπάρχουν να δούμε μια τέτοια τοποθέτηση. Ο πρώτος είναι να θεωρήσουμε ότι ήταν μια ειλικρινής αναγνώριση των αιτημάτων των γυναικών η οποία παραμέριζε τον συντηριτικό σκεπτικισμό των ανθρώπων αυτών για ριζοσπαστικές αλλαγές και φυσικά τον αρνητισμό τους για τα συνήθη συγκρουσιακά μέσα που συνήθως χρησιμοποιούνται από τις κοινωνικές μάζες στους αγώνες τους. Ο δεύτερος είναι να θεωρήσουμε ότι ήταν μια κίνηση τακτικής υποχώρησης από το συντηρητικό κομμάτι της κοινωνίας, το οποίο ένοιωθε μεν ότι χάνει τον έλεγχο, προσπαθούσε δε να παραμείνει στο παιχνίδι μη προκαλώντας το μένος ενός κόσμου που άνοιγε απότομα τα μάτια του και αποκτούσε κοινά συμφέροντα. Όπως και να το δούμε, το αποτέλεσμα είναι σχεδόν ίδιο: το κίνημα κατάφερε και κέρδισε χώρο και μάλιστα ειρηνικά.

Την επόμενη ημέρα

Women's day off - The Montreal Gazette - Oct 25 1975

Άρθρο της εφημερίδας Montreal Gazette του Μόντρεαλ (Καναδάς) από την επόμενη ημέρα, 25/10/1975.

Η κανονικότητα έχει επιστρέψει, κανένας όμως δε μπορεί ακόμα να εκτιμήσει το κύμα των αλλαγών που θα φέρει η επιτυχημένη κινητοποίηση όταν χωνευτεί το τι έχει μόλις γίνει. Οι δακτυλογράφοι γύρισαν μετά τα ξημερώματα στις γραφομηχανές για να βγουν τα σημερινά φύλλα των εφημερίδων, τα οποία έχουν μόνο ρεπορτάζ και αφιερώματα από την απεργία των γυναικών. Τα δημοσιεύματα διαπιστώνουν ότι παρά τα αστειάκια των ανδρών που προηγήθηκαν τις προηγούμενες μέρες, κατά τη διάρκεια της απεργίας οι μπαμπάδες και σύζυγοι την “άκουσαν” για τα καλά (δείτε το παρακάτω άρθρο της Καναδικής εφημερίδας). Αυτός είναι και ο λόγος που η ημέρα της απεργίας έμεινε ύστερα στον καθημερινό λόγο των Ισλανδών και ως “Long Friday“, δηλαδή Μεγάλη Παρασκευή Μακρά Παρασκευή για πιο κυριολεκτική μετάφραση).

Αλλαγές τα επόμενα χρόνια

Δεν είναι λίγο να γνωρίζουν την Ισλανδία ως την «πιο φεμινιστική χώρα».

Για κάποια μέλη των Redstockings, όμως, η ιστορία αυτή ήταν μια μεγάλη χαμένη ευκαιρία να γίνουν πολύ περισσότερα πράγματα και πολύ πιο άμεσα. Σίγουρα έχουν δίκιο. Εξάλλου, οι αλλαγές υποδεικνύονται από τις αρχές της δημοκρατίας, της δικαιοσύνης, αλλά και τις ίδιες τις ανάγκες των γυναικών ως ισότιμα μέλη κάθε κοινωνίας.

Όμως, όπως πολύ συχνά συμβαίνει, η ιστορία έχει και αυτή το δικό της ρυθμό με τον οποία χωνεύει και προκαλεί μεταβολές, ή σύνθετες μεταβάσεις κατάστασης. Πόσω μάλλον όταν αυτό το κίνημα ήταν κυρίως θεματικό (δηλ. στόχευσε στο ρόλο της γυναίκας) και δεν κατάφερε να γίνει μέρος μιας ευρύτερης ταξικής κοινωνικής αμφισβήτησης. Παρά το ότι αμφισβήτησε διάφορα στερεότυπα, κοινωνικές και οικονομικές σχέσεις, το έκανε υπό το πρίσμα πάντα του “χάσματος μεταξύ των δύο φύλων“. Αν πάλι οι γυναίκες είχαν διατυπώσει πιο πομπώδη πολιτικό λόγο, χωρίς το κίνημα τους να έχει τις απαραίτητες δυνάμεις για να κάνει τέτοιες ευρύτερες συγκρούσεις, ίσως τελικά να είχε πολεμηθεί πολύ περισσότερο και να μην είχε καταφέρει ούτε όσα κατάφερε. Για παράδειγμα, δεν θα είχε κερδίσει ένα κομμάτι της συντηρητικής κοινωνίας, σαν τον δημοσιογράφο Styrmir Gunnarsson που αναφέραμε παραπάνω ο οποίος παρότι συντηρητικός εμμέσως αναγνώριζε το μέσο και το σκοπό της απεργίας.

Τον επόμενο χρόνο, το κοινοβούλιο πέρασε νόμο που εγγυόταν τα ίσα δικαιώματα μεταξύ ανδρών και γυναικών. Βέβαια, οι κοινωνικές αλλαγές δε γίνονται με νόμους, γιαυτό κι αυτός ο νόμος του 1976 δεν έλυσε τα προβλήματα. Στην πράξη έλυσε ελάχιστα, όμως η παρακαταθήκη της μεγάλης απεργίας των γυναικών ήταν τεράστια.

Vigdis Finnbogadottir

Vigdis Finnbogadottir, η πρώτη γυναίκα πρόεδρος χώρας.

Πολλές γυναίκες άρχισαν να σκέφτονται ότι είχε έρθει ο καιρός για μια γυναίκα πρόεδρο της χώρας. Πέντε χρόνια αργότερα, το 1980, η Ισλανδία γίνεται η πρώτη χώρα που εκλέγει γυναίκα πρόεδρο, τη  Vigdís Finnbogadóttir. Η Vigdis (έτσι τη ξέρουν όλοι οι Ισλανδοί) ήταν καλλιτεχνική υπεύθυνος στο Θέατρο και μια από τις γυναίκες που πρωτοστάτησαν στην απεργία του 1975, όπου πήγε με την τρίχρονη τότε κόρη της. Εκτός από γυναίκα, ήταν και χωρισμένη με ένα ένα παιδί, συνεπώς δεν ήταν παραδοσιακό κοινωνικό πρότυπο για να γίνει πρόεδρος. Παρόλα αυτά, κέρδισε τις εκλογές εναντίων τριών ανδρών συνυποψηφίων και παρέμεινε στη θέση της για 16 χρόνια!

Άνάμεσα στα 1996-2009 υπήρξε μια ανδρική παρένθεση η οποία συμπίπτει με την παγκόσμια χρηματηστηριακή/τραπεζική φούσκα που τελικά έσκασε το 2007-2008 και έφερε την Ισλανδία σε δεινή θέση όπως και άλλες χώρες. Στην κατάσταση αυτή μεγαλύτερη ευθύνη είχαν άνδρες επιχειρηματίες. Ύστερα, οι Ισλανδοί το 2009 κατάφεραν μία ακόμα πρωτιά: έγιναν η πρώτη χώρα που ψήφισε για πρόεδρο μια ανοικτά gay γυναίκα, την Johanna Sigurdardóttir. Η Johanna ήταν από το 1978 βουλευτίνα και υπήρξε παντρεμένη με άνδρα έχοντας κάνει και δύο παιδιά. Από το 2002 είχε ανοιχτά σχέση με μια γυναίκα την οποία παντρεύτηκε το 2010, αμέσως μόλις θεσπίστηκε ο γάμος ίδιου φύλου στην Ισλανδία.

Οι Ισλανδοί, ύστερα από τις 24 Οκτωβρίου του 1975, διοργανώνουν εκδηλώσεις για τα δικαιώματα των γυναικών κάθε δέκα χρόνια. Ασφαλώς υπάρχει λόγος για αυτό. Παρά τα πολλά βήματα που έχει κάνει η κοινωνία τους, υπάρχει αρκετή απογοήτευση επειδή πολλά πράγματα δεν προχωράνε όσο γρήγορα θα έπρεπε. Το 2005, 30 χρόνια αργότερα δηλαδή, οι γυναίκες πληρώνονταν περίπου το 64.15% του αντίστοιχου μισθού των ανδρών. Γιαυτό οι τότε κινητοποιήσεις καλούσαν τις γυναίκες να φύγουν από τις δουλειές τους στις 2.08μμ ακριβώς, κι όχι στις 5μμ, επειδή τόσο ακριβώς αντιστοιχούσε στην εργασία που θα έπρεπε να κάνουν αν πληρώνονταν με τον ίδιο μισθό όπως κι οι άνδρες.

Το 2015, 40 χρόνια από την πρώτη απεργία, οι γυναίκες της Ισλανδίας εισάγονται στα πανεπιστήμια σε μεγαλύτερη αναλογία από τους άνδρες. Αν το 2015 αποφάσιζαν μια πιο συγκρουσιακή στάση προς το σύστημα, αυτή θα είχε πολύ μεγαλύτερο αντίκτυπο. Αυτό φαίνεται και από στατιστικές του 2014 που δείχνουν ότι στο εργαζόμενο δυναμικό συμμετείχαν εξίσου με τους άνδρες (47% γυναίκες το 2015, αντί 38% το 1975). Δυστυχώς, όμως, καταλαμβάνουν υψηλότερες και αποφασιστικές θέσεις κατά 40% λιγότερο από ότι οι άνδρες και συχνά πληρώνονται λιγότερο κάνοντας την ίδια εργασία.

womens_day_off_Iceland_1975_4Πηγές:

  1. The day the women went on strike, The Guardian – 18/10/2005.
  2. 40 Years After Women Went on Strike in Iceland, Here’s What Gender Equality Looks Like, Identities.Mic – 26/03/2015.
  3. The Most Feminist Place in the World: After a testosterone-fueled boom and bust, the women of Iceland took charge, The Nation – 3/02/2011.
  4. Icelandic women strike for economic and social equality, Global Non-Violent Database, 15/11/2009.
  5. The Day the children came to the officesScandinavian Review, nr. 3, 1977,  pp. 60-64.
  6. The day Iceland’s women went on strike, BBC, 23/10/2015.
  7. Η Vigdis Finnbogadottir, μετέπειτα πρώτη γυναίκα Πρόεδρος, μιλά στο BBC για αυτή τη μεγαλειώδη μέρα.

Υ.Γ. Για να έρθουμε και στα δικά μας: “Γυναίκα, πιάσε μια μπύρα!”.

Ελλαδάρα!

Κατηγορία: stigalaria, Διεθνή, Εργασιακά Ζητήματα, Ιστορία, Κινήματα, Κοινωνία, Πολιτική, Πολιτισμός
Tags: , , , , , , , , , , , , , , , .


Σχόλια...

Σχολιάστε...