Ο υπέροχος “παραμυθάς” Τριβιζάς, η Φρουτοπία, η Coca Cola, και η φαντασία που λείπει από την παιδεία

Ο υπέροχος “παραμυθάς” Τριβιζάς

eugenios trivizasΟ Ευγένιος Τριβιζάς ασχολήθηκε από μικρή ηλικία με τη λογοτεχνία. Ο “Ερωτευμένος Πυροσβέστης” είναι το μοναδικό μυθιστόρημα που έχει γράψει για τους ενήλικες. Έχει αφιερωθεί στη συγγραφή πρωτότυπων φανταστικών ιστοριών για παιδιά. Μέσα από τα 150 βιβλία και ιστορίες που έχει εκδώσει, οι μικροί φίλοι του Ευγένιου Τριβιζά ξέρουν ότι είναι υπεύθυνος για την εφεύρεση του γαργαλιού, μιας συσκευής που κάνει τους λυπημένους ανθρώπους να γελούν, για το παπιγιόν για νάνους και βέβαια για το ηλεκτρικό ρουφοσκόπιο. Η συσκευή αυτή επιτρέπει σε κάποιον να παρατηρεί τα αστέρια, αλλά αν του αρέσουν πολύ, μπορεί να τα ρουφάει σαν ηλεκτρική σκούπα και να τα κάνει γιρλάντες.

Είναι επίσης εξερευνητής και έχει ανακαλύψει 484 χώρες, εκ των οποίων το Νησί των Πυροτεχνημάτων, το Πιπερού, το Κουφέιτ, αλλά και η ξακουστή Φρουτοπία. Οι ειδικότητες του δεν σταματούν εκεί. Είναι ζογκλέρ μελάτων αυγών και δοκιμαστής καναπέδων. Είναι πτυχιούχος γαλακτοκομίας και μιλά άπταιστα σοκολατινικά. Ένα πούπουλο από το μαξιλάρι που κοιμόταν η Πεντάμορφη και ένα τούβλο απ’ το σπίτι που είχαν χτίσει τα τρία γουρουνάκια, είναι μερικά από τα πράγματα που κατέχει στην σπάνια συλλογή του.

Είναι μία, μόνο μία, η ονειρεμένη Φρουτοπία

Η Φρουτοπία είναι από τα γνωστότερα έργα του Ευγένιου Τριβιζά. “Ο Χαμένος Μανάβης” ήταν το πρώτο βιβλίο της συλλογής και αυτό που στη δεκαετία του 1980 μεταφέρθηκε στην τηλεόραση, στην κρατική ΕΡΤ. Όλοι θυμόμαστε τις σκοτεινές και μυστήριες ιστορίες του Πίκου Απίκου καθώς επίσης και το τραγούδι των τίτλων που είχε ρεφρέν κάπως έτσι:

«Είναι μία, μόνο μία, η ονειρεμένη Φρουτοπία,

είναι μία, μόνο μία και δεν υπάρχει άλλη καμία».

Αυτό που είναι λιγότερο γνωστό είναι ότι αυτή τη μοναδικότητα της Φρουτοπίας χρειάστηκε να την υπερασπιστεί ο συγγραφέας το 1997, όταν και ξέσπασε δικαστική διαμάχη με την πολυεθνική Coca Cola. Η Coca Cola τη δεκαετία του 1990 είχε ξεκινήσει την παραγωγή ενός φρουτοποτού με την ονομασία “FRUTOPIA” που στόχευε σε νεανικές ηλικίες. Επενδύθηκαν πολλά χρήαματα ώστε το προϊόν να αποκτήσει κοινό καθότι ήταν απόφαση σε υψηλό επίπεδο της εταιρίας. Κυκλοφορήσε για αρκετά χρόνια σε διάφορες χώρες, παρόλα αυτά, γενικά δεν είχε πολύ μεγάλη επιτυχία. Όταν κάποια στιγμή το αναψυκτικό αυτό έφτασε στην Ελλάδα, ο συγγραφέας Ευγένιος Τριβιζάς προσέφυγε στη δικαιοσύνη για να προστατεύσει τα πνευματικά δικαιώματα της δημιουργίας του για τον ελληνικό χώρο.

Στις 17 Σεπτεμβρίου 1997 η Διοικητική Επιτροπή Σημάτων του υπουργείου Εμπορίου, αποφάσισε:

«Η λέξη “Φρουτοπία” είναι πρωτότυπη δημιουργία του Ευγένιου Τριβιζά και έχει αποκτήσει μεγάλη φήμη κυρίως στα νεαρά άτομα, τα οποία αποτελούν μεγάλη κατηγορία του καταναλωτικού κοινού. Επίσης, η λέξη “Φρουτοπία” συνδέεται άμεσα με τον δημιουργό της και το πνευματικό του έργο και η κατάθεσή της από την “Κόκα-Κόλα” ως σήματος προς διάκριση προϊόντων της αντίκειται στην καλή πίστη και προσβάλλει προγενέστερα δικαιώματα της προσωπικότητας του Ευγένιου Τριβιζά και έγινε με σκοπό να σφετεριστεί ανεπίτρεπτα η εταιρεία τη φήμη του ανήκοντος εις τον συγγραφέα έργου».

Παρά την έφεση που κατέθεσε η εταιρία, το αίτημα της απορρίφθηκε το 1999 κι έκτοτε ο Αιμίλιος το Μήλο και οι υπόλοιποι κάτοικοι της Φρουτοπίας υπερηφανεύονται ότι η ονομασία της πόλης τους είναι πρωτότυπη και πως ο δημιουργός τους είναι ο μοναδικός Έλληνας που έχει κερδίσει δίκη μέχρι σήμερα ενάντια στην πολυεθνική εταιρία.

stevia+colaΠαρένθεση: Για την ιστορία και μόνο, από ότι φαίνεται, τα συμφέροντα της Coca Cola ήρθαν μετέπειτα ξανά σε σύγκρουση με ένα ελληνικό προϊόν, και αυτή τη φορά η μάχη ήταν αναψυκτικό-εναντίον-αναψυκτικού. Συγκεκριμένα, η Green Cola είναι ένα ελληνικής παραγωγής αναψυκτικό που μοιάζει σε γεύση στην Coca Cola. Η διαφορά είναι ότι, αντί ζάχαρης, περιέχει stevia πετυχαίνοντας τη δραστική μείωση των θερμίδων. Οι Έλληνες δημιουργοί δέσμευσαν την εμπορική ονομασία για αρκετές μεγάλες χώρες (π.χ. ΗΠΑ, Ευρώπη), με αποτέλεσμα η πολυεθνική (ενδεχομένως) να αναγκάστηκε να λανσάρει την “πράσινη” έκδοσή της με το όνομα … Coca Cola Life (σημ.: αντικατέστησαν μόνο το 30% της ζάχαρης με stevia)! Ομοίως και η Pepsi, παρότι κι αυτή σε πράσινο τενεκεδάκι (ίσως) αρκέστηκε στο όνομα Pepsi True. 

eugenios trivizas

H ακαλλιέργητη φαντασία των παιδιών

“Αν θες το παιδί σου να γίνει έξυπνο,

διάβαζέ του παραμύθια.

Αν θες το παιδί σου να γίνει ακόμα πιο έξυπνο,

διάβαζέ του ακόμα περισσότερα παραμύθια”.

(αποστροφή του Ε. Τριβιζά)

Ερχόμαστε πλέον στις μέρες μας. Παρακάτω ακολουθεί μια ομιλία του Τριβιζά στο TEDx Athens 2013 περί φαντασίας και εκπαίδευσης. Εκεί δίνει έμφαση στο ότι η ικανότητα φαντασίας είναι απολύτως σημαντικότερη ανθρώπινη δεξιότητα από την αποστήθιση γνώσεων. Η φαντασία, όπως λέει, “Χαρτογραφεί τα αχαρτογράφητα“. Απορεί, δε, γιατί αυτό το πράγμα δεν περνάει στο εκπαιδευτικό σύστημα που επιμένει να “μπουκώνει” τα παιδικά μυαλά με μη κρίσιμες πληροφορίες που σήμερα μπορεί κάποιος να βρει σε δευτερόλεπτα στο διαδίκτυο. Φυσικά, αυτό γίνεται εις βάρος της φαντασίας των παιδιών και έχει σαφέστατα κοινωνικό και οικονομικό αντίκτυπο!

Οι παρατηρήσεις αυτές δεν είναι όσο πρωτότυπες νομίζουμε. Στην ομιλία αναφέρεται μια αποστροφή του Αϊνστάιν που είπε ότι για να γίνεις σπουδαίος επιστήμονας χρειάζεσαι κυρίως φαντασία και ύστερα γνώση. Φαντασία για να δεις πέρα από το “γνωστό” που φορμουλάρεται στους υπάρχοντες ορισμούς, αξιώματα, λογικά σχήματα, κλπ.

Λίγα ακόμα λόγια για τη συμβολή του Ευγένιου Τριβιζά

Ο Ευγένιος Τριβιζάς γεννήθηκε στην Αθήνα στις 8 Σεπτεμβρίου του 1946. Με σπουδές σε Ελλάδα και Αγγλία, είναι κάτοχος πτυχίουων Νομικής και Οικονομικών. Ασκεί το επάγγελμα του δικηγόρου και από το 1978 ο διδάκτωρ, πλέον, Τριβιζάς, είναι καθηγητής Εγκληματολογίας και Συγκριτικού Ποινικού Δικαίου στο πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ στην Αγγλία. Έχει διδάξει σε αρκετά ακόμη πανεπιστήμια της Αγγλίας, ενώ για πέντε χρόνια υπήρξε καθηγητής Εγκληματολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Στις διατριβές του έχει ασχοληθεί κυρίως με την αποκλίνουσες συμπεριφορές του πλήθους και τις συνέπειες που έχουν στο σύστημα ποινικής δικαιοσύνης της Βρετανίας. Έχει συνεργαστεί με τη Σκότλαντ Γιαρντ σε έρευνες, ενώ έχει δημοσιεύσει πολλά άρθρα σχετικά με την εγκληματολογία, την κοινωνιολογία της αποκλίνουσας συμπεριφοράς και τις συνέπειες για τα ανθρώπινα δικαιώματα της ηλεκτρονικής παρακολούθησης των παραβατών.

Ο Τριβιζάς έχει βραβευθεί από την Ακαδημία Αθηνών, την Ένωση Ελλήνων Λογοτεχνών, τον Κύκλο του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου και τη Γυναικεία Λογοτεχνική Συντροφιά. Κατέχει το Ελληνικό Κρατικό Βραβείο Παιδικής Λογοτεχνίας, ενώ έχει επίσης τιμηθεί από οργανισμούς της Αμερικής και της Αγγλίας. Η βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου της Μινεσότας στη Μινεάπολη συγκέντρωσε το σύνολο των λογοτεχνικών βιβλίων του Ευγένιου Τριβιζά, τις μελέτες για το έργο του, τα χειρόγραφα και άλλο υλικό σε μια ειδική ερευνητική συλλογή, που παρουσιάστηκε τον Μάιο του 2000. Το 2013, ο Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου επέλεξε τον συγγραφέα ως τον Έλληνα υποψήφιο για το διεθνές βραβείο παιδικής Λογοτεχνίας Άστριντ Λίντγκρεν, σουηδικό βραβείο που θεσπίστηκε το 2002 προς τιμήν της δημιουργού της Πίπης Φακιδομύτης.

Πηγή: Σύνθεση άρθρου με πληροφορίες από τη mixanitouxronou.gr, tedx athens 2013, wikipedia, news24.gr, thesecretrealtruth.blogspot.com.

Κατηγορία: stigalaria, Αφιέρωμα, Διάφορα, Εκπαιδευτικά, Κοινωνία, Πολιτισμός
Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , .


Σχόλια...

Σχολιάστε...